PATATES ZEHİRLENMESİ NEDİR?

Uzmanlar, yanlış saklanan patateslerde solanin adlı toksinin hızla arttığını belirterek yeşillenmiş ve çimlenmiş patateslerin tüketilmemesi konusunda uyarıyor.

PATATES ZEHİRLENMESİ NEDİR?

Patates zehirlenmesi patatesin içerisinde yer alan SOLANİN maddesinin fazla miktarda tüketilmesi sonucunda ortaya çıkan bir zehirlenme türüdür.

Patates, dünya çapında sofraların vazgeçilmezidir. Ancak doğru saklanmadığında veya tüketilmediğinde, patates zehirlenmesi riski ortaya çıkabilir.

Peki, bu zehirlenmeye ne sebep olur, belirtileri nelerdir ve en önemlisi, kendimizi nasıl koruyabiliriz?

Patates Neden Zehirli Olabilir? (Solanin Tehdidi) Patateslerin doğal savunma mekanizması, onları böceklerden ve hastalıklardan koruyan glikoalkaloidler adı verilen kimyasal bileşiklerdir. Bu bileşiklerin en bilineni ve tehlikelisi solanin'dir.

 Normal, taze bir patateste solanin seviyeleri düşüktür ve zararsızdır. Ancak patates bazı koşullara maruz kaldığında bu seviye hızla artar:

Işığa Maruz Kalma:

Özellikle güneş ışığı veya floresan lamba ışığı altında bekleyen patatesler hızla solanin üretir. Bu, patatesin yeşillenmesi ile kendini gösterir.

Fiziksel Hasar ve Çimlenme:

Ezik, kesik veya çimlenmeye başlamış patateslerde solanin miktarı artar.

Patates Zehirlenmesi Belirtileri Nelerdir?

Patates zehirlenmesi (solanin zehirlenmesi) belirtileri genellikle hafiften şiddetliye kadar değişebilir ve tüketimden birkaç saat sonra ortaya çıkar. Genellikle 1-6 saatte kusma, mide bulantısı ve ishal gibi belirtilerle belli olur.

Ancak bazı bakteri toksinlerine maruz kalındığında ya da bozulmuş gıdalar tüketildiğinde 6-12 saat sonra da görülebilir.

Patates Zehirlenmesinden Korunma Yolları (Depolama İpuçları)

  1. Doğru Seçim ve Ayıklama Yeşil Kısımları Atın: Patateste gördüğünüz tüm yeşil kısımları, filizleri ve gözleri derinlemesine kesin ve atın. Solanin, kabuğun hemen altında ve yeşil alanlarda yoğunlaşır.
  2. Çimlenmeleri Kontrol Edin:  Çok fazla filizlenmiş, buruşmuş veya yumuşamış patatesleri tüketmekten kaçının.
  3. İdeal Depolama Koşulları

 Karanlık Ortam:  Patateslerinizi her zaman karanlık, serin ve kuru bir yerde saklayın. Işık, yeşillenmenin bir numaralı tetikleyicisidir.

Hava Akışı: İyi hava sirkülasyonu olan bir sepet veya kese kullanın; nemden kaçının

Elmadan Uzak Tutun:  Patatesleri elma veya soğan gibi gaz yayan ürünlerden uzakta tutmak, çimlenmeyi yavaşlatmaya yardımcı olur.

Pişirmek Solanini Yok Eder mi?

Maalesef pişirme işlemi (kaynatma, kızartma, fırınlama) solanin seviyesini önemli ölçüde azaltmaz. Solanin, ısıya karşı oldukça dirençlidir.

Bu nedenle, patatesi pişirmeden önce yeşil ve çimlenmiş kısımları kesinlikle temizlemek en güvenli yaklaşımdır.

Sonuç

Patates zehirlenmesi endişe verici görünse de, basit depolama kurallarına uyarak ve yeşermiş kısımları atarak bu riski sıfıra indirebilirsiniz. Unutmayın, taze ve düzgün saklanmış patatesler gönül rahatlığıyla tüketilebilir! 

Vet.Dr. Gülsu Ünlü

Quality and Production Process Professional