Matcha..Bir Japon klasiği.. Geleneksel çay seremonilerinin vazgeçilmezi..

Matcha çayının geleneksel Japon kökenlerinden başlayarak üretim süreci, sağlık etkileri ve Türkiye’deki yerli üretim denemeleri detaylı olarak ele alındı.

Matcha..Bir Japon klasiği.. Geleneksel çay seremonilerinin vazgeçilmezi..

Matcha..
Bir Japon klasiği.. Geleneksel çay seremonilerinin vazgeçilmezi..
Matcha özel gölgelendirme yöntemleriyle yetiştirilmiş çay yapraklarından, buharla şoklama yapılarak, kıvırma prosesini içermeden kurutulmuş yeşil çay yapraklarından üretilir. Yaprakların sap ve damar kısımları uzaklaştırılır ve parçacık boyutu 5-10 mikron civarında olacak şekilde özel değirmenlerle öğütülür, ince ve ipeksi yapısı ona adeta bir bebek pudrası hissi verir. Matcha tozunun dokusu ve verdiği his kalitenin bir göstergesidir.
Gölgelendirme yönteminin uygulanması ile yeşil çaydan farklı olarak umami lezzeti veren aminoasitler (özellikle L-Theanin), ve kafein değerleri artış gösterirken acılık veren kateşin bileşenleri azalmaktadır. Aslında bitkilerin bir stres yanıtı olan, güneş ışığı yoksunluğundaki klorofil artışı sayesinde Matcha çayı parlak koyu yeşil (zümrüt benzeri) rengine kavuşur.
Son yıllarda popülaritesi artan özellik 'umami lezzet' miktarındaki yükseklik, çay yapraklarını daha kaliteli kategoriye yerleştirir ve fiyatlandırma dünyada buna göre yapılır.
Matcha çayının sağlık üzerine etkilerine değinecek olursak;
* Yeşil çaya benzer şekilde içerdiği etkili polifenoller sayesinde antimikrobiyel- antiviral etki gösterir,
* Serbest radikalleri süpürücü etkisi sayesinde karaciğer- kalp damar sağlığını korumaya, immün sistemi desteklemeye ve hatta kilo vermeye yardımcı olur,
* Antikanserojenik antiaging etkilere sahiptir,
* Ayrıca içerdiği yüksek miktarlardaki L-Theanin aminoasidi sayesinde nöropsikiyatrik süreçlerden sorumludur.
* L - Theanin beyindeki alfa dalgalarının emisyonunu uyararak meditasyonla elde edilene benzer şekilde rahatlama ve huzur hissinin oluşmasına yardımcı olur,
* Beslenme uzmanları tarafından L-Theanin, vücuttaki uygun dopamin ve seratonin seviyelerinin korunması üzerindeki yararlı etkileri nedeniyle önerilmektedir.
Ve bütün bu özelliklerin, yeşil çaydan farklı olarak demleme şeklinde değil de direkt olarak ürünün kendisini komple tüketme şeklinde olduğundan biyoyararlılığı çok daha yüksektir.
1-2 çay kaşığı matchayı bir miktar sıcak suya direkt karıştırarak tüketebilirsiniz, ya da gıdalarınızda (kek, bisküvi, dondurma, noodle vb gıdalarda) katkı olarak kullanıp hem renk hem de aromasını artırıcağınız yeni ürünler elde edebilirsiniz.
Dünyada sağlıklı ürünler sunan mağaza ve kahve dükkanlarında matcha shot'ları, latteleri, çayları ve tatlıları şeklinde satışa sunulan Matcha ürünlerinin popülaritesi giderek artmaktadır.
Biz de enstitümüzde kurduğumuz deneme ile farklı gölgelendirme süreleri ile yetiştirdiğimiz yeşil çay yapraklarından matcha' mızı ürettik. Numunelerimizi Japon dostlarımıza tattırdık ve tam not aldık . Farklı denemeler kurmaya ve matchayı bir katkı olarak farklı ürünlerde denemeye devam ediyoruz..

Nesrin Sağlam Tekiner

 Gıda Mühendisi / ÇAYKUR- Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü