YENİ YILINIZ KUTLU OLSUN.
Yeni iliniz mübarek olsun! (Azeri)
Editor
Tarihin izinin sürülebilir zamanlarından bu yana toplumların yaşayışlarını bir takvime bağlayarak düzenlediklerini biliyoruz.
Bu takvimler kimi toplumlarda güneşin, kimi toplumlarda ayın ve kimilerinde de yıldızların hareketlerine göre tertip edildi.
Güneşe göre düzenlenmiş olan Türk takvimi, on iki aya ve dört mevsime bölünmüştü. Eski kaynakların verdiği bilgilere göre, Türk takviminde yer alan aylar hayvan isimlerinden seçilmişti.
Bunlar;
"Sıçgan/sıçan, Ud/sığır, Bars/pars, Tabışkan/tavşan, Lu/ulu, Yılan, Yunt/at, Kon/koyun, Biçin/maymun, Takagu/tavuk, İt/köpek, Tonğuz/domuz" idi.
Mevsimler ise; "Yay/bahar, Yaz, küz/güz ve Kış" idi.
Tarihi süreç içinde Türk dilinin çeşitli lehçe ve ağızlarında ufak tefek farklar olsa da farkettiyseniz esası oldukça aynıdır.
Türk takviminde yılın ilk günü bilhassa bizim gibi Avrasya ve Orta Doğu toplumlarında, kıştan çıktıktan sonra yani gece ile gündüzün birbirine eşit olduğu zamanda başlardı. Günümüzde kullandığımız takvime göre söyleyecek olursam, bazen 21 Mart, bazen de 22 Mart'a isabet eden gün Türklerin yılbaşı günüydü.
Başka toplumların yaşamında olduğu gibi Türk boylarında da, yeni yıl kutlamaları, yılbaşı şenliklerinin yeri vardı, önemi vardı.
Şanslıyız ki tarihi süreç içinde cereyan etmiş olan bu törenlerin varlığını çeşitli yazılı ve sözlü kaynaklardan öğrenmemiz mümkün.
Biliyorsunuz Ural-Altay dil grubundan Türkçemiz dünyanın bilinen en eski ve zengin dillerinden biri.
Türk dilleri, Doğu Avrupa'dan Sibirya ve Çin'in batısına dek uzanan bir coğrafyada ana dili olan en az 250 milyon kişi tarafından konuşuluyor.*
Günümüzde bağımsız 7, yarı bağımsız 15 Türk Devleti var.
Türkçenin değişik coğrafyalarda, oldukça fazla kişi tarafından iletişim, bilim ve sanat dili olarak kullanılması, farklı lehçe ve ağızlarının oluşması zenginliğinin bir göstergesi...
Gönülden dileklerimle;
YENİ YILINIZ KUTLU OLSUN.
Yeni iliniz mübarek olsun! (Azeri)
Yeni yılınızı kutlerim! (Gagauz)
Teze yılınızı gutlayaarın! (Türkmen)
Yengi iliwiz mubarak olsun! (Kerkük-Erbil)
Yengi yılıngız mübarek bolsun! (Özbek)
Yengi yılıngızğa mübarek bolsun!(Uygur)
Cangı cılıngız kuttu bolsun! (Kırgız)
Canga cılıngız kuttı bolsın! (Kazak)
Canga cılıngız kuttı bolsın! (Karakalpak)
Sezne yanga yıl belen tebrik item! (Tatar)
Ceni cılınız kutlu bolsun! (Moldova tatar ağzı)
Cangngı cılığızn alğışlayma! (Karaçay)
Yana yılınız men! (Nugay)
Yangı yılıgız kutlu bolsun! (Kumuk)
Sizni yanhı yıl bıla kutleymın! (Karay)
Naa çılnang alğıstapçam şirerni! (Hakas)
Caa çıl-bile bayır çedirip or men! (Tuva)
Slerdi cangı cılla utkup turum! (Altay)
Ehigini şanga cılınan eğerdeliibin! (Yakut)
Sene sul yaçepe salamlatap! (Çuvaş)
