Sütü laktozsuz mu içelim? Laktozsuz süt nasıl elde edilir?
Laktozsuz süt nedir, nasıl üretilir, kimler içmeli? Laktoz intoleransına dair merak edilenleri ve laktozsuz sütün üretim yöntemlerini detaylıca inceledik.
Editor
0
2.4k
Sütü laktozsuz mu içelim? Laktozsuz süt nasıl elde edilir?
Doğada sadece sütte bulunan laktoz, bir şeker türüdür. Anne sütü, inek ve keçi sütü gibi tüm memeli sütlerinde bulunur. Laktoz, tek şeker molekülü içeren karbonhidratlar grubunda yer alan ve glukoz ve galaktoz adı verilen iki şekeri içeren kompleks bir yapıya sahiptir. Çoğu insan doğuştan laktozu sindirme yeteneğiyle dünyaya gelir. Ancak bu yetenek, insanların bir kısmında bebeklikten itibaren azalmaya başlarken diğerleri yaşamları boyunca laktozu sindirebilir. Dünya nüfusunun yaklaşık %75’i hayatlarının ilerleyen dönemlerinde bu yeteneğini kaybetmektedir.
Herhangi bir süt ürünü tüketildiğinde laktoz, kişinin ince bağırsaklarında sentezlenen laktaz enzimi sayesinde sindirilir. Ancak bazı kişilerde bu enzimin yetersizliği nedeniyle sindirim gerçekleştirilemez. Sindirilememiş laktoz kalın bağırsağa geçerek burada bulunan bakterilerle fermente olur, bu da kişide şişkinlik, gaz, ağrı gibi sağlık sorunlarına yol açar. Bu sindirim sistemi sorunu ‘’laktoz intoleransı’’ olarak adlandırılır. Bu nedenle bazı süt üreticileri laktoz intoleranslı kişiler için sindirimi daha kolay olan laktozsuz süt üretmektedir.
Laktoz intoleransı olan kişilerin tüketimine veya evcil hayvan besinlerinde kullanıma yönelik laktozsuz süt, endüstriyel olarak birkaç farklı yöntemle elde edilmektedir.
Birinci yöntemde süte laktaz enzimi eklenmekte, bu enzim sayesinde uygun sıcaklıkta laktoz, glukoz ve galaktoz basit şekerlerine parçalanmaktadır.Daha sonra süt, enzimin uzaklaştırılması ve raf ömrünün uzatılması için pastörize edilmekte,böylece elde edilen süt, normal süt ile aynı dokuya, besin değerlerine ve daha şekerli bir tada sahip olmaktadır. Süt üreten firmalar laktozsuz sütü genellikle bu yöntemle üretmektedir.
Bir diğer yöntem ise ultrafiltrasyon yöntemidir. Bu yöntemde, sütteki küçük moleküller filtreden geçerken büyük moleküller süzülmektedir. . Çünkü sütteki su, laktoz ve suda çözünen mineral ve vitaminler küçük molekülleri, protein ve yağ ise büyük molekülleri oluşturur. Ultrafiltrasyon yönteminde daha sonra süte su ilave edilmektedir. Ancak bu yöntemle elde edilen sütün tadı yavanlaşmakta ve sütteki suda çözünür vitamin ve minerallerde kayıp yaşanmaktadır.
Özellikle laktoz intoleransı olan kişilerin beslenmesinde laktozsuz süt önemli bir yere sahiptir. Badem sütü, soya sütü ve yulaf sütü gibi bitkisel süt çeşitleri de bu problemi yaşayan kişilerin alternatifleri arasındadır.
Doğada sadece sütte bulunan laktoz, bir şeker türüdür. Anne sütü, inek ve keçi sütü gibi tüm memeli sütlerinde bulunur. Laktoz, tek şeker molekülü içeren karbonhidratlar grubunda yer alan ve glukoz ve galaktoz adı verilen iki şekeri içeren kompleks bir yapıya sahiptir. Çoğu insan doğuştan laktozu sindirme yeteneğiyle dünyaya gelir. Ancak bu yetenek, insanların bir kısmında bebeklikten itibaren azalmaya başlarken diğerleri yaşamları boyunca laktozu sindirebilir. Dünya nüfusunun yaklaşık %75’i hayatlarının ilerleyen dönemlerinde bu yeteneğini kaybetmektedir.
Herhangi bir süt ürünü tüketildiğinde laktoz, kişinin ince bağırsaklarında sentezlenen laktaz enzimi sayesinde sindirilir. Ancak bazı kişilerde bu enzimin yetersizliği nedeniyle sindirim gerçekleştirilemez. Sindirilememiş laktoz kalın bağırsağa geçerek burada bulunan bakterilerle fermente olur, bu da kişide şişkinlik, gaz, ağrı gibi sağlık sorunlarına yol açar. Bu sindirim sistemi sorunu ‘’laktoz intoleransı’’ olarak adlandırılır. Bu nedenle bazı süt üreticileri laktoz intoleranslı kişiler için sindirimi daha kolay olan laktozsuz süt üretmektedir.
Laktoz intoleransı olan kişilerin tüketimine veya evcil hayvan besinlerinde kullanıma yönelik laktozsuz süt, endüstriyel olarak birkaç farklı yöntemle elde edilmektedir.
Birinci yöntemde süte laktaz enzimi eklenmekte, bu enzim sayesinde uygun sıcaklıkta laktoz, glukoz ve galaktoz basit şekerlerine parçalanmaktadır.Daha sonra süt, enzimin uzaklaştırılması ve raf ömrünün uzatılması için pastörize edilmekte,böylece elde edilen süt, normal süt ile aynı dokuya, besin değerlerine ve daha şekerli bir tada sahip olmaktadır. Süt üreten firmalar laktozsuz sütü genellikle bu yöntemle üretmektedir.
Bir diğer yöntem ise ultrafiltrasyon yöntemidir. Bu yöntemde, sütteki küçük moleküller filtreden geçerken büyük moleküller süzülmektedir. . Çünkü sütteki su, laktoz ve suda çözünen mineral ve vitaminler küçük molekülleri, protein ve yağ ise büyük molekülleri oluşturur. Ultrafiltrasyon yönteminde daha sonra süte su ilave edilmektedir. Ancak bu yöntemle elde edilen sütün tadı yavanlaşmakta ve sütteki suda çözünür vitamin ve minerallerde kayıp yaşanmaktadır.
Özellikle laktoz intoleransı olan kişilerin beslenmesinde laktozsuz süt önemli bir yere sahiptir. Badem sütü, soya sütü ve yulaf sütü gibi bitkisel süt çeşitleri de bu problemi yaşayan kişilerin alternatifleri arasındadır.
