Hayvan Çiftliği'ni 1943 yılında yalnızca 3 ayda tamamlar.
Biliyorsunuzdur; kitabın, sistemi mi yoksa Stalin'i mi eleştirdiği tartışmaları halâ sürüyor.
Editor
George Orwell bir gazeteci ve bir yazar olarak daha evvel denemediği türden yani distopik bir hikayeyi kaleme alır. Hayvan Çiftliği'ni 1943 yılında yalnızca 3 ayda tamamlar.
Esasen kendisini sosyalist olarak gören Orwell eserinde Rusya'yı, 1917 devrimi öncesi ve sonrasını, Lenin & Stalin çekişmesini, Stalin'in bir ütopya gibi görülen devrimi nasıl yıprattığına dair eleştirisini, kaleme aldığı çiftlikte yaşayan yönetici domuzlar üzerinden ortaya koyar.
Kitabını, o sırada Faber & Faber yayıncılığın başında bulunan T.S Eliot'a iletir. Eliot editör olarak parmakla gösterilen biridir, aynı zamanda ünlü bir edebiyatçıdır da.
Kitap ilginçtir.
Müthiş bir dili vardır.
Sürükleyicidir.
Lakin T.S Eliot kitabı basmayı reddeder. Gerekçesini Orwell'a bir mektupla bildirir.
Mektubun ilk bölümünde yazara karşı hissettiği yakınlığını göstermekten imtina etmez, onu takdir eder ve över.
İkinci Bölümümde ise öte yandan diyerek Faber & Faber'in romanı reddetmesinin nedenlerini sıralar.
Mektubunun bu bölümünden en çok alıntılanan satırlardan biri şudur:
"Şu anki siyasi durumu eleştirmek için bu bakış açısının doğru olduğuna dair hiçbir inancımız yok." der. Stalinizm eleştirisine daha iyi bir alternatif sunamadığını ve genel olarak olumsuz bir tonda eleştirdiğini de ekler.
Oysa esas sebep II.Dünya Savaşı yıllarında bir müttefiki yatıştırma arzusundan başka birşey değildir.
Stalin, Hitler'e karşı korunması gereken bir figürdür, Sovyetler Birliği'ne yönelik eleştiriler politikacılara kötü görünebilir.
Buna rağmen 1945 yılında bir başka yayıncı, Orwell'in anti totaliter görüşlerine sempati duyan Secker & Warburg tarafından eser yayınlanır.
Hemen arkasından yazdığı 1984 kitabında da aynı yayıncı ile çalışacaktır.
Biliyorsunuzdur; kitabın, sistemi mi yoksa Stalin'i mi eleştirdiği tartışmaları halâ sürüyor.
Bana göre Hayvan Çiftliği, evvela başta yüce bir amaç için ortaya çıkan devrimin kısa süre sonra sadece belli bir kesimin faydalandığı ayrıcalıklar haline dönüşmesini eleştiriyor.
Bundan sebep sistemi değil, eşit ve sınıfsız olması gereken bir toplumda sınıf yaratan Stalin'e eleştirisini yöneltiyor gibime geliyor.
Kitabın özeti niteliğinde ve dillere pelesenk olan; "Bütün hayvanlar eşittir ama bazı hayvanlar öbürlerinden daha eşittir." ifadesinin, devrimin amacının zaman içinde bozulmasına gönderme yaptığını ve sisteme değil dejenere olmasına yönelik olan savı desteklediğini düşünüyorum...
Ne diyordu son tahlilde Orwell;
"Bir ülkede entelektüel korkaklık bir yazarın yahut gazetecinin karşı karşıya kalabileceği en büyük düşmanıdır..."
* Mektubun orijinali The The British Library arşivinde yer alıyor.
Kütüphane 2016 da mektubu dijitalleştirerek görüntülenmesine olanak sağlamış.
Böylece mektuba dair analizler ve tartışmalar" Open Culture" gibi çeşitli edebiyat platformlarında ele alınabiliyor.
Bu kaynaklar Eliot'ın eleştirisi ve mektubun tarihsel bağlamı hakkında da meraklıları için kapsamlı bilgiler sunuyor.
İlgisini çekenler için yorumlarda paylaşacağım.
