Enerjik- kendinden emin- konuşkan - ikna edici
Peki bu özellik iş yaşamında ne gibi riskler doğurur?
Editor
Güzel, çekici veya karizmatik olmanın kapıları daha kolay açtığını düşünenler burada mı?
* Enerjik- kendinden emin- konuşkan - ikna edici
Size bir kişi hakkında yukarıdaki özellikleri söylersem o kişinin hakkında ne düşünürsünüz? Muhtemelen toplantılarda rahatça konuşan, dikkatleri üzerine çekmeyi başaran ve ikna becerilerini başarıya dönüştürebilen biri.
Peki ya bu denkleme kibirli - soğuk özelliklerini eklersem? Muhtemelen önceki izleniminizden dolayı bu kişi hakkında daha zor olumsuz düşünmeye başlayacaksınız. Peki ya ilk bu olumsuz özelliklerini yazmış olsaydım?
Özellikle iş hayatında kritik öneme sahip bir yanlılıktan bahsetmek istiyorum.
“Hale Etkisi (Halo Etkisi)”
Hale etkisi, 1920’de psikolog Thorndike’ın öne sürdüğü bir kavram; kısaca bir kişinin olumlu ya da olumsuz bir özelliğinin bütün diğer özellikleri hakkında genel bir izlenim oluşturmasına neden olan bir bilişsel yanılgı.
Örneğin; güzel ya da çekici görünen bir çalışanı daha yetenekli, zeki ya da çalışkan olarak görmeye meyilli olabiliriz. Ya da hayat görüşünü desteklemediğimiz birinin, diğer alanlardaki bakış açılarına karşı da hoşgörüsüz olmaya meyilli olabiliriz.
Hatta arttırıyorum, memleket ya da siyasi görüş meselelerini önemseyen biri, sadece bu özelliklerini bildiği biri hakkında bile çabucak olumlu-olumsuz karara varabilir.
Peki bu özellik iş yaşamında ne gibi riskler doğurur?
* Dış görünüş, iletişim becerileri gibi olumlu özellikler performans değerlendirmelerini etkileyebilir.
*İşe alımları ( mülakatların kısa sürmesi ve hızlı karar alma zorunluluğu yüzünden) etkileyebilir. Bu olumlu intiba yüzünden potansiyel başka adayların elenmesine neden olabilir. Özgeçmiş fotoğraflarının da bu etkiyi yaratabileceğini tahmin edersiniz.
*Karizmatik ya da babacan özellikleri olan bir liderin diğer özelliklerinin de olumlu olduğunun varsayılmasına sebep olabilir.
*Çalışanların eğitim ve gelişim ihtiyaçlarını belirlerken etkileyebilir. Örneğin bir alanda başarılı bir çalışanın başka alanlarda da başarılı olduğu varsayımına sebep olabilir.
*Sevdiğimiz birilerine görünüş ya da davranış olarak benzettiğimiz kişiler hakkında da diğer özelliklerine bakmaksızın olumlu hissedebiliriz.
Örnekler çoğaltılabilir, fakat görüyoruz ki psikolojimiz hakkında daha çok şey bilmek, hata yapma ihtimalimizi azaltıyor. Başka bir yazıda karakter izlenimleri oluşturma ile ilgili daha detaylı paylaşımda bulunacağım. Karakter sınırı malum.
Not: Bende hale etkisi kadın, çocuk ve hayvanlara yönelik olumsuz söylemlerde bulunanlar için çabucak ortaya çıkıyor. Ondan sonra güzel bir şey duysam da fikrimi değiştiremiyorum.
Lütfiye Aslan
