Dünyanın beklediği görüşme: İran ve ABD masaya oturdu, müzakereler sürecek
İran ile ABD, Umman’ın başkenti Maskat’ta nükleer program konulu dolaylı görüşmelere yeniden başladı. Taraflar sürecin devamında uzlaşı arayacak.
Editor
Orta Doğu'da savaş endişesi sürerken, İran ve ABD arasında Umman'da bugün düzenlenen kritik müzakerelerin sona erdiği bildirildi. İran Dışişleri Bakanı Erakçi, görüşmelerin devam edeceğini açıklayarak "İyi bir başlangıç yaptık" dedi.
İran ile ABD, Haziran 2025'te İsrail ve ABD’nin saldırıları sonrasında temasın kesintiye uğramasının ardından Umman’ın başkenti Maskat’ta bugün yeniden masaya oturdu.
Taraflar, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin ev sahipliğinde bir araya geldi.
Nefes Gazetesinin Haberinde Müzakerelerde İran heyetine Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi başkanlık ederken, ABD’yi Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD-İran nükleer görüşmelerinin "şimdilik" sona erdiğini söyledi.
"ÇOK İYİ BİR ATMOSFERDE GERÇEKLEŞTİ"
Erakçi de müzakerelerin sona ermesinin ardından İran devlet televizyonuna açıklama yaptı.
Dışişleri Bakanı Erakçi, "Bakış açılarımız birbirimize iletildi, bu çok önemliydi. Endişelerimiz, çıkarlarımız ve İran halkının hakları iletildi. Çok iyi bir atmosferde gerçekleşti ve karşı tarafın görüşleri de dinlendi." dedi.
Müzakere heyetlerinin istişareler için ülkelerine döneceğini aktaran Erakçi, "İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız. İyi bir başlangıç oldu. İstişare edildikten sonra görüşmelerin nasıl devam ettirileceğine dair bir karar verilecek. Görüşmelerin devam ettirilmesi ilkesinde bir fikir birliği olduğu görülüyor. Sürecin devam etmesi konusunda mutabık kalındı. Hemen yargıda bulunmak istemiyorum fakat görüşmeler bu şekilde devam ederse, üzerinde anlaşmaya varılmış bir çerçeveye ulaşılabilir." ifadelerini kullandı.
İranlı bakan, Haziran 2025'te müzakereler devam ederken İsrail ve daha sonra ABD tarafından saldırıya uğradıklarına işaret ederek, "Öncelikle bu güvensizliğin üstesinden gelmeli ve müzakereler için bir çerçeve belirlemeliyiz." diye konuştu.
Erakçi, "Bence iyi bir başlangıçtı ve iyi bir şekilde devam edebilir ancak bu karşı tarafa ve elbette Tahran'da alınacak kararlara bağlı." dedi.
Umman Dışişleri Bakanı Seyid Bedir bin Hamad Al-Busaidi yaptığı açıklamada, "Maskat'ta İran ve ABD arasında çok ciddi arabuluculuk görüşmeleri yapıldı.Hem İran'ın hem de Amerika'nın düşüncelerini netleştirmek ve olası ilerleme alanlarını belirlemek açısından faydalı oldu. Uygun zamanda tekrar bir araya gelmeyi hedefliyoruz. Sonuçlar Tahran ve Washington'da dikkatlice değerlendirilecektir" şeklinde konuştu.
Görüşmenin ilk önce Türkiye'de yapılması planlanmış, daha sonra İran'ın talebiyle toplantı Umman'a alınmıştı.
Görüşmelerde İran'dan Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi, Ekonomik İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Hamid Kanberi ile Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD tarafında ise ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve danışmanı Jared Kushner de yer aldı.
ZORLU BAŞLIKLAR
Bölgedeki donanma varlığını artıran ABD'nin Başkanı Donald Trump, son dönemde saldırı tehdidini sertleştirdi.
Öte yandan Türkiye ve Arap ülkelerinin tansiyonu düşürme çabaları sonrası iki ülke, İran'ın nükleer programı konusunda diplomatik çabaları yeniden hayata geçirmeye hazır olduklarının sinyalini verdi.
Müzakerelerde, uranyum zenginleştirme ve İran'daki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması gibi konular, taraflar arasındaki temel anlaşmazlık konusu olmayı sürdürüyor.
Dolaylı olarak yürütülen müzakereler kapsamında ABD ve İran, Umman'a görüşlerini ve planlarını sundu
ABD NÜKLEER ANLAŞMADAN FAZLASINI İSTİYOR
Tarafların görüşmelerin gündemi konusunda yaşadıkları anlaşmazlık, savaş tehdidi gölgesinde yürütülecek müzakerelerde ilerleme sağlamanın zor olacağına işaret ediyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ülkesinin Umman'da yapılacak görüşmenin nükleer programın yanı sıra İran'ın balistik füzelerini ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği kapsamasını istediğini belirtti.
İran ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD'nin Ortadoğu Temsilcisi Steve Witkoff'un yalnızca nükleer programı ele almasını istediğini açıkladı. İran, "nükleer konuda adil, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve onurlu bir anlaşmaya varmak amacıyla" müzakerelere katılacağını belirtti.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi dün yaptığı açıklamada, "ABD tarafının da bu sürece sorumluluk, gerçekçilik ve ciddiyetle katılmasını umuyoruz" demişti.
İRAN'DAN CENTCOM TEPKİSİ
Bu arada İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü İbrahim Rızai, Umman'daki müzakerelere ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper'ın da katılmasına tepki gösterdi.
Rızai, Amerikan X şirketinin sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, İran'ın CENTCOM'u 2019'da "terör örgütü" olarak tanımladığını hatırlatarak, "Müzakerelerde Amerikan askeri personelinin bulunması, Meclis tarafından onaylanan 'ABD tarafından Devrim Muhafızları Ordusu'nun terör örgütü olarak tanımlanmasına karşı misilleme tedbirleri' yasasının 1. maddesine aykırıdır." değerlendirmesinde bulundu.
