Doğru yağı tercih edin, ömrünüz uzun olsun
Hangi Yağları Yemeliyiz
Editor
OdaTv nin haberinde Doymuş yağları çok, doymamış yağları daha az, paketli yiyeceklerde ve fast-food’da bulunan trans yağları ise tamamen hayatımızdan çıkarmalıyız. Bakın bu yağlar nerelerde bulunuyor.
Yediğimiz yağın miktarını minimumda tutmanın gerekliliği dile getirilir her zaman. Özellikle de diyet yapıyorsak! Halbuki diyet kelimesinin tanımı değişti değişeli yaşanıyor bu durum. Eskiden ‘diyet’ ne yememiz gerektiğinin adıyken günümüzde ise ne yemememiz gerektiğinin adı.
Yağlar neden diyetimizde olmalının birçok cevabı var. Bunlardan ilki ihtiyacımızın olduğu.
Karbonhidrat, protein gibi temel ihtiyaçlarımızın arasında yer alıyor yağ. Enerji verdiği gibi hücrelerimizin gelişmesini sağlarken, iç organlarımızı koruyor, kemiklerimizi güçlendiriyor, kalori ihtiyacımızı karşılayan başlıca besin kaynağı. Hormonlarımızın çalışmasına ve sinir sistemimizin dengeli olmasında yağın çok büyük etkisi bulunuyor. En büyük A, E, K ve D vitamini kaynağı. Tüm bunlara rağmen yağı hayatımızdan çıkarırsak büyük bir zararla karşılaşabiliriz. Aslına burada önemli olan çıkarmak değil de hangisini yememiz gerektiği.
DOYMUŞ YAĞ - DOYMAMIŞ YAĞ
Doymuş yağ katı kıvamdaki yağ çeşitleridir. Başta kuyruk yağı olmak üzere tüm hayvansal yağlar doymuş yağ olarak tanımlanır. Tavuğun, kırmızı etin içindeki yağlar doymuş yağ. Sütten elde edilen tereyağı da bu sınıfta.
Doymamış yağlar ise tekli ve çoklu olmak üzere ikiye ayrılır. Oda ısısında hepsi sıvı halde olurlar. Zeytinyağı, avokado, susam (bir başka yazımızda eskiden çok kullanılan susam yağını neden kaybettiğimizi anlatacağız), fıstık, fındık yağları yüksek oranda tekli doymamış yağ asidi içerirler.
Doktorlar özellikle zeytinyağının doğru tüketiminin kalp ve damar hastalıklarını azaltmada çok etkili olduğunu dile getiriyorlar. Elbette sadece kalp değil beyin için de çok önemli. Yeterli kullanımı Alzheimer riskini azaltıyormuş. Balık yağı, zeytinyağı ve fındık yağını sağlıklı bir beyin için düzenli tüketmenizde fayda var. Akdeniz havzasındaki zeytinyağı tüketimi, miktar olarak fazlalığına rağmen sağlığa katkısı muhteşem.
Mısır, ayçiçeği, kabak çekirdeği, ceviz, keten tohumu, balık yağları ise çoklu doymamış yağ asidi içeriğine sahiptirler. Çoklu doymamış yağlar vücudumuz için gerekli yağlardır ancak bu asitlerin (Omega-3, Omega-6) sentezi vücudumuzda gerçekleşemez. Bunları dışarıdan, besinlerden almamız gerekiyor. Bitkisel yağlar omega-6, balık yağları ise omega-3 bakımından zengindir. İyi yağlar kategorisinde yer alıyor olmalarına rağmen fazla tüketimi vücuda zarar verebiliyor. Özellikle fazla miktarda omega-6 içeren bitkisel yağların tüketimine dikkat çekiyor uzmanlar. Omega-3 içeren balık yağı ise vücut fonksiyonlarımızın daha iyi çalışması için önemli.
TRANS YAĞLARDAN UZAK DURUN
Paketli gıdalar, fast-food ve abur cubur olarak adlandırılan paketli atıştırmalıkların içinde bolca bulunan trans yağlar vücudumuzun her noktası için çok zararlı. Kötü kolesterolü artıran, kalp ve şeker hastalıkları ile obeziteye davetiye çıkaran trans yağlar yüzünden dünyada her gün binlerce insan hayatını kaybediyor.
İYİ YAĞLARI MUTFAKTA NASIL KULLANMALIYIZ?
Öncelikle iyi yağ dahi olsa hiçbir yağla kızartma yapmamanızı öneriyoruz. Kızartma işlemini derin yağda değil bir miktar yağla fırında da yapabilirsiniz. Bu yöntem diğerine göre çok daha sağlıklı olsa da seyrek yapılıp yenilmesi çok önemli.
İyi bir zeytinyağı ve tereyağı aslında mutfağınız için yeterli iki yağ çeşidi. Başkasına hiç gerek yok. Zeytinyağını çiğ olarak salatalarda, pişmiş yemeklerin üzerinde kullanabilirsiniz. Yemeği hangi yağla pişireceğiniz şeklinde bir soru sorabileceğinizi düşünerek şöyle yanıt verebiliriz: Kullanacağınız yağın üçte birini pişirme işlemi sırasında, kalanını ise yemek piştikten sonra üzerine ekleyebilirsiniz. Böylelikle yağın faydalarından maksimum derecede faydalanabilirsiniz.
Tereyağı için de önerimiz şu: Eğer ki pişireceğiniz bir tarifte kullanacaksanız sütünden ayrıştırılmış yani sadeyağ, çiğ olarak tüketecekseniz iyi bir tereyağı seçiminiz olabilir.
