ChatGPT
Tıpkı insanlar gibi. Ürettiklerimiz de eksik, kusurlu, hatalı, ön yargılı ve kibirli..
Editor
Proje olarak başladığı andan beri takip ettiğim ve ilk erişime açıldığından beri aktif şekilde kullandığım ChatGPT"yi, son zamanların yeni akımı olan "Hakkımda bildiklerinize dayanarak, şu anki hayatımın nasıl göründüğüne dair bir resim çizin" komutuyla çalıştırıp bir görselimi üretmesini istediğimde bunu üretti... Halbuki bir sohbet öncesinde insan ve makine etkileşiminde kullanıcıların ona saygılı davranıp davranmadığı üzerinde konuşmuş ve insanların makinelere karşı tutumlarıyla birbirlerine karşı tutumlarının pek çok noktada benzer olduğu sonucuna varmıştık. İnsan karşısındakini araç olarak görmeye dursun... Ne saygi olur ne empati demistik... Sistem de kendisini geliştirmek için karşısındakini araç olarak görüyor ne yazik ki.. Tıpkı onu var edenlerin ticari kâr odaklı hareket ederek onu araç olarak kullanması gibi derken... dijital çağda da durum değişmiyor.. kadının adı olsa cismi yok... Sistem, ben onu araştırırken gösterdiğim saygı ve özenin sembolik bir versiyonunu bile bana sunmaktan fersah fersah uzak.. Dilediği kadar evreni merak ettiği ve insanlığa hizmet etmek üzere geliştirildiğini iddia etsin burnunun ucunu bile göremiyor daha.. Tıpkı insanlar gibi. Ürettiklerimiz de eksik, kusurlu, hatalı, ön yargılı ve kibirli..
Geçen yıl amazon ormanına düşen bir uçakta mucize eseri 4 çocuk hayatta kalmış, bir de üstüne tam 40 gün ormanda hayatta kalmayı başararak tüm dünyanın gundemine oturmuştu. Aksam bu olayi konu alan bir belgesel izledim. Çocuklar 40 gün nasıl dayandı da zorlu kosullarda hele de yaşını doldurmamış bebekle bu mucizeyi gerceklestirdiler diye merak ediyordum. Yuzlerce kisilik arama ekibi 40 gun bulamamisti ya bir de.. Meger cocuklar ölümle karsi karşıya olduklari halde onlari kurtarmak icin didinen ekip yaklaştıkça kaçıyormuş. Çünkü o kazada anneleri ölmüş ve havaalaninda onlari bekleyen bi üvey babalari kalmış. Çocukların ormanda değil evlerinde hayatta kalmalarıymıs asil mucize! Şuan cocuklar devlet himayesinde, üvey babalari da cinsel istismar iddialari sebepli yargılanıyor. Bir de uzun zamandir savasan ve birbirine guvenmeyen sivil, askeri, ticari her bir olusum bu cocuklari bulmak icin seferber olmus halk kenetlenmis falan filan... Aklım anneannenin şu sözünde takılı kaldı: "Sonra anladım, cocuklar kayip değildi, orman onlari sakliyordu. Çünkü orman çocukların babalarının kötü biri olduğunu biliyordu." Bir yanımız narin.. Bir yanımız yoğun bakımda.. Burnumuzun dibinde doğal zeka ayaklar altında.. Kadın olmak mesele, çocuk olmak mesele, hayvanlar desen "insani" yok etme teknikleri tartışılıyor.. Bakıyorum da nasıl hayatta kalırız mücadelesi vermek o kadar çok mesai gerektiriyor ki nasıl daha verimli ve sürdürülebilir bir katkı sunarız sorusu epey gerilerde kalıyor.. ChatGPT'ye sorsan insanlık için çalışmaya ve üretmeye devam edilmeli, bugünün meselelerine takılanlar geleceği inşa edemez filan diyor... Bunu derken bile cinsiyetçi halbuki..
Sevda Bora Çınar
Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Dr. Öğretim Üyesi
