BABALAR GÜNÜ KUTLU OLSUN
Babalar Günü vesilesiyle baba figürünün kökeni, anlamı ve sorumluluğu üzerine bir düşünce yolculuğu. Yunan mitlerinden günümüz babalarına uzanan ilham verici bir anlatı.
Editor
“Patron” kelimesinin kökenini her zaman ilginç bulmuşumdur. Latince “pater”den türeyen; “patronus” sözcüğü hem “baba” hem de “koruyucu, rehberlik eden” anlamını taşır ve bugün kullandığımız “patron” da buradan gelir.
Bir de “otorite” kelimesi var; Latincede “augere” fiilinden türemiş. Artırmak, çoğaltmak, büyütmek demek.
Yani çoğu zaman bize baskı ya da kontrol çağrıştıran otorite sözcüğü, aslında “geliştirme ve potansiyeli ortaya çıkarma” anlamı taşır.
*
Geçen hafta bir Yunanlı arkadaşım bana bir kitap hediye etmişti. Turkuaz cildi ve kaliteli sayfalarıyla bayılarak okuduğum “Yunan Mitleri” kitabı, hepimizin bir şekilde aşina olduğu mitleri anlatıyor. Ama bir farkı var; o da yazarı…
Alman şair ve yazar Gustav Schwab.
19. yüzyılda yaşamış Schwab, Yunan mitlerini -özellikle genç okuyucular daha iyi özümsesinler diye- sadeleştirerek anlatmış. Mitlerin herkesin farklı yerinden tuttuğu anlamlarını, o kendine özgü bir yerden yakalamış.
Örneğin, Antik Yunan’ın en çok anlatılan Ikarus hikâyesini bilirsiniz…
Yurdundan uzun süreli sürgün edilen Daedalus bir adada hapsolur. Karadan ve denizden kaçışın mümkün olmadığını anlayınca, havadan kaçış için bir yol tasarlar ve oğluyla birlikte kanat yaparlar.
Önce, kuş tüylerini boylarına göre dizerek, keten iplerle bağlarlar ve balmumuyla birleştirirler. Sonra Daedalus, oğlu Ikarus’a kanatları nasıl kullanacağını öğretir ve der ki:
“Her zaman orta yolu izle.
Alçaktan uçarsan dalgalar seni yutar; çok yükselirsen güneş kanatlarını eritir.”
Ve birlikte gökyüzüne süzülürler.
Ikarus başta babasını izler ama sonra özgürlüğün sarhoşluğuna kapılınca onun peşini bırakır ve daha yükseğe uçmaya başlar. Güneşe yaklaşınca balmumu erir, kanatları çözülür ve denize düşer.
Bedeni ise bugün Icaria adını taşıyan kıyıya vurur.
*
Gustav Schwab bu hikâyeyi Tanrısal bir ceza anlatısı şeklinde değil de; daha çok baba ve çocuk arasındaki özgürlük ve sorumluluk dengesi üzerinden kurgular.
İşte, yazının girişinde bahsettiğim kelimelerle bunu bağlarsam… “Pater” yani “baba” yalnızca koruyan değil, yön verendir; “otorite”siyle sınırlayan değil, geliştiren ve büyütendir.
Ve ne şanslıyım ki, hem benim hem de kızımın böyle bir babası var.
Uyaran, kollayan ama uçmaya da alan açan tüm babaların Babalar Günü kutlu olsun.
Aşağıdaki fotoğraf, ara ara paylaştığım bir baba-kız fotoğrafı.
