Ai̇hm 2025 Raporu: Başvurularda Zirvede Yine Türkiye
AİHM’nin 2025 raporuna göre Türkiye’den yapılan başvurular azalsa da 18 bini aşan dosya sayısıyla en çok şikâyet edilen ülke olma konumu devam etti.
Editor
ANKA
TÜRKİYE GÜNLÜĞÜ / STRAZBURG, FRANSA — 29 OCAK 2026
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 2025 yılı raporuna göre, Türkiye’den yapılan başvurular önceki yıla kıyasla azalsa da Avrupa Konseyi ülkeleri arasında en yüksek başvuru sayısı yine Türkiye’ye ait oldu.
AİHM’nin içtihat hukukuna genel bir değerlendirme de içeren 2025 Yıllık Raporu, üye ülkelerdeki insan hakları ihlallerine ilişkin tabloyu ortaya koydu. Rapora göre 2025 yılında mahkemeye toplam 53 bin 450 başvuru yapıldı; bu sayı bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 11’lik düşüşe işaret etti.
Başvuruların büyük bölümü 15 Temmuz sonrası
Raporda, Türkiye’den yapılan başvuruların sayısının 18 bin 464 olduğu belirtildi. Bu rakam, 2024 yılında kaydedilen 21 bin 600 başvuruya göre düşüş anlamına gelse de Türkiye, AİHM’e en fazla başvurunun yapıldığı ülke olmayı sürdürdü.
Mahkeme verilerine göre Türkiye kaynaklı başvuruların yüzde 80’den fazlası, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından alınan tedbirler kapsamında gerçekleştirilen gözaltı, tutuklama ve yargılamalarla bağlantılı dosyalardan oluştu.
74 davanın 66’sında ihlal kararı
AİHM, 2025 yılı içinde Türkiye hakkında bireysel veya grupsal başvurular kapsamında toplam 74 davada karar verdi. Bu davaların 66’sında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) en az bir maddesinin ihlal edildiğine hükmedildi. Altı davada ihlal bulunmazken, iki dosyanın ise farklı usullerle sonuçlandığı kaydedildi.
Türkiye hakkında verilen ihlal kararlarının büyük bölümü adil yargılanma hakkı temelinde şekillendi. Rapora göre 24 dava AİHS’nin adil yargılanma hakkını düzenleyen maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirilirken, 21 davada özgürlük ve güvenlik hakkının ihlal edildiği sonucuna varıldı.
Türkiye’yi Rusya ve Ukrayna izliyor
AİHM istatistiklerine göre Türkiye’yi, 7 bin 177 başvuru ile Rusya izledi. Ukrayna 4 bin 4 başvuruyla üçüncü sırada yer alırken, Polonya (3 bin 517), İtalya (2 bin 787), Yunanistan (2 bin 562), Romanya (2 bin 489) ve Azerbaycan (2 bin 180) Türkiye’nin ardından gelen ülkeler oldu.
Mahkeme, toplam başvuru sayısındaki düşüşe rağmen bazı ülkelerden gelen yapısal nitelikli şikâyetlerin devam ettiğine dikkat çekti.
Bir ayda yaklaşık 650 yeni başvuru
AİHM kaynakları, 2026 yılının başından itibaren yalnızca bir aylık sürede Türkiye aleyhine yaklaşık 650 yeni başvurunun yapıldığını bildirdi. Bu başvuruların önemli bir kısmının, 15 Temmuz sonrası dönemde kamu görevinden ihraç edilen kişiler tarafından gerçekleştirildiği ifade edildi.
Kitlesel başvurular için özel tedbirler
Mahkeme, benzer içerikte çok sayıda başvurunun gelmeye devam etmesi ihtimaline karşı, 1 Ocak 2026 itibarıyla bazı özel idari tedbirleri yürürlüğe koydu. Bu kapsamda başvuruların kapak sayfası ile sunulması, AİHM’in resmî internet sitesinde yer alan başvuru formunun elektronik ortamda doldurulması ve her başvurucu için ayrı belge hazırlanması zorunlu hâle getirildi.
Spor kulüplerinden artan başvurular
Raporda ayrıca Türkiye’deki spor kulüplerinden yapılan başvurulardaki artışa da dikkat çekildi. AİHM gündeminde, Türkiye Futbol Federasyonu Tahkim Kurulu’nun bağımsızlığına ilişkin yaklaşık 60 başvurunun bulunduğu belirtildi.
Mahkeme, bu ay başında verdiği bir kararda Tahkim Kurulu’nun bağımsızlık kriterlerini yeterince karşılamadığına hükmetmişti.
