Yılbaşı sofralarında besin alerjisi uyarısı: Anafilaksi riski
AİD, yılbaşı sofralarında gizli alerjen ve çapraz temasın anafilaksi riskini artırdığı uyarısında bulundu; adrenalin oto-enjektörün hayati önemine dikkat çekti.
Editor
TÜRKİYE GÜNLÜĞÜ / ANKARA, TÜRKİYE — 30 ARALIK 2025
Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği (AİD), yılbaşı sofralarında gizli alerjenler ve çapraz temas nedeniyle besin alerjisi olan bireylerin hayati riskle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Yılbaşı döneminde kurulan kalabalık ve zengin sofralar, besin alerjisi olan bireyler için normal günlere kıyasla çok daha fazla tehlike barındırıyor. AİD, özellikle fark edilmeden tüketilebilen alerjenler ile anafilaksi durumunda erken ve doğru müdahalenin yaşamsal önem taşıdığına dikkat çekti.
Yılbaşı sofralarında gizli alerjen riski
AİD Başkanı Prof. Dr. Ümit Murat Şahiner, son yıllarda hem çocuklarda hem de yetişkinlerde besin alerjilerinde belirgin bir artış yaşandığını belirterek, yılbaşı sofralarının içerik çeşitliliği nedeniyle riskin daha da yükseldiğini söyledi.
Şahiner’e göre en sık karşılaşılan alerjenler arasında süt ve süt ürünleri, yumurta, ceviz, antepfıstığı, kaju, fındık, badem gibi sert kabuklu ağaç yemişleri, yerfıstığı, susam, buğday, balık ve kabuklu deniz ürünleri yer alıyor. Bu alerjenler, özellikle soslar, tatlılar, mezeler ve hazır ürünlerin içinde gizli şekilde bulunabiliyor.
Çapraz temas hayati tehlike oluşturabiliyor
Ortak tabaklar, aynı servis kaşığının farklı yemeklerde kullanılması ve mutfakta gıdaların birbirine temas etmesi de önemli riskler arasında yer alıyor. Prof. Dr. Şahiner, bir gıdanın içeriğinde alerjen bulunmasa bile hazırlık veya servis sırasında başka bir gıdayla temas etmesinin ciddi alerjik reaksiyonlara yol açabileceğini vurguladı.
Kalabalık yılbaşı organizasyonları, restoranlar ve eğlence mekânlarında bu riskin daha da arttığını belirten Şahiner, gıda hazırlayan ve servis eden herkesin besin alerjileri konusunda bilinçli davranmasının kritik önemde olduğunu ifade etti.
“Anafilakside zamanla yarışılır”
Anafilaksinin çok hızlı gelişebilen ve yaşamı tehdit eden bir tablo olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Şahiner, ciltte yaygın kızarıklık ve kaşıntı, dudak-dil-boğaz şişliği, nefes darlığı, baş dönmesi ve ani tansiyon düşüklüğünün önemli belirtiler olduğunu söyledi.
“Anafilakside zamanla yarışılır. Geciken her dakika hayati riski artırır. Bu nedenle ilk dakikalarda yapılacak doğru müdahale büyük önem taşır,” diyen Şahiner, besin alerjisi ve anafilaksi öyküsü olan bireylerin adrenalin oto-enjektörlerini her zaman yanlarında bulundurması gerektiğini vurguladı.
Adrenalin oto-enjektör hayat kurtarıyor
AİD, anafilaksi durumunda adrenalin oto-enjektörün gecikmeden kullanılmasının hayat kurtarıcı olduğunu belirtiyor. Şahiner, bu ilaçların kullanımının kolay olduğunu ve doğru zamanda uygulandığında ölümcül sonuçların önüne geçebildiğini ifade etti.
Geçtiğimiz günlerde Ağrı’da bir üniversite öğrencisinin yaşamını yitirmesiyle yeniden gündeme gelen anafilaksi vakaları, erken müdahalenin ve toplumsal farkındalığın önemini bir kez daha ortaya koydu.
Toplu tüketim yerlerine çağrı
Dernek, restoranlar, okullar, hastaneler ve diğer toplu tüketim yerlerinde besin alerjileri ve anafilaksiye yönelik farkındalığın artırılmasının hem vakaların önlenmesinde hem de acil durumlara doğru müdahalede belirleyici rol oynayacağını vurguladı.
