*Türkiye’nin Giriş Kapıları Olan Havalimanlarında Şok*
Türkiye’nin havalimanlarında artan fiyatlar, turistlerin ve yerli yolcuların tepkisini çekiyor. Çözüm önerileri ve detaylar haberimizde.
Editor
*Türkiye’nin Giriş Kapıları Olan Havalimanlarında Şok*
Gümrüksüz Satış Mağazaları, Kafeteryalar ve Lokantalardaki Yüksek Fiyatların Olumsuz Etkileri
Türkiye, tarihî ve kültürel zenginlikleri, doğal güzellikleri ve kendine özgü lezzetleriyle tam bir turizm cennetidir. Ne var ki, ülkemize ilk kez adım atan konukların, havalimanlarında karşılaştıkları yüksek fiyatlar yüzünden yaşadığı şaşkınlık, bizi misafirperverlik konusunda kötü bir tabloyla karşı karşıya bırakıyor. Bu durum, “ilk izlenim” dediğimiz önemli eşiğin kara bir lekeye dönüşmesine neden oluyor.
İş Dünyamızın Önemli İsimleri Uyarıyor
Ülkemizdeki iş adamları, bana ilettikleri gözlem ve yakınmalarla bu meseleyi aydınlatmaya yardımcı oldular. Kendilerine bu vesileyle teşekkür ediyorum. Paylaşılan bilgilere göre, küçük bir şişe suyun 2 avro (yaklaşık 76 lira), orta boy bir köpüklü kahvenin 9,90 avro (yaklaşık 360 lira) gibi çok yüksek rakamlarla satılması, fiyatların boyutunu açıkça gösteriyor. Üstelik, etiket fiyatı 76 avro olan bir parfümün kredi kartı ekstresine 79-80 avro olarak yansıması da ayrı bir soru işareti yaratıyor.
İş adamları, başka bir örnekle konuyu daha net ortaya koyuyor:
“Yurt içinde 7 avroya satılan bir menü, havalimanında 16-20 avro aralığında sunulabiliyor. Bu, hem turistlerin hem de yerli yolcuların aklında şaşkınlık ve olumsuz düşünceler uyandırıyor.”
Çalışanların Mağduriyeti
Havalimanı işletmelerinin kazançları bu kadar yüksekken, orada çalışanların bundan pay alamaması ise ayrı bir adaletsizlik. İş adamlarının aktardığına göre, bu işletmelerin büyük kazanç elde etmesine rağmen, çalışanlarına yalnızca yüzde 5-10 oranında maaş farkı sağladığı görülüyor. Bu yaklaşım, hem çalışanlar hem de tüketiciler cephesinde tepkiye yol açıyor.
Yüksek Maliyetler ve Seçeneksizlik
Havalimanlarında fiyatların bu kadar yüksek olmasının birkaç temel nedeni var:
Aşırı Kira ve İşletme Giderleri
Havalimanlarındaki dükkân, kafeterya veya lokanta kiraları, şehir merkezindeki benzer yerlere göre çok daha yüksektir. Bu maliyet farkı, doğrudan ürün ve hizmet fiyatlarına yansır.
Sınırlı Seçenek
Havalimanında yolcuların başka bir yere geçip daha uygun bir yer arama şansı yok denecek kadar azdır. Bu da işletmelere fiyatları istedikleri gibi şişirme olanağı sunar.
“Lüks Hizmet” Algısı
Havalimanları çoğunlukla lüks bir ortam olarak görüldüğü için, fiyatlar gerçekçi olmayan şekilde yükseltilebilmektedir.
Vergi Konusunda Şüpheler
Bunca yüksek fiyata rağmen bu işletmelerin devlete vergi ödevlerini nasıl yerine getirdikleri de merak konusudur. Vergilerini düzenli ödeyip ödemedikleri bilinmediği için kamuoyunda “Bu kadar kâr ediyorsanız, devlete hak ettiği vergiyi de veriyor musunuz?” sorusu gündeme gelmektedir. Bu belirsizlik, sadece tüketiciler açısından değil, adil bir ticaret düzeni için de endişe yaratmaktadır.
Turistin İlk İzlenimi: Pahalı Bir Ülke
Türkiye’yi gezip görmek isteyen yabancılar, daha İstanbul Boğazı’nı ya da Kapadokya’nın benzersiz manzaralarını yaşamadan “
Burası çok pahalı!” düşüncesine kapılıyor.
Turizmde ilk izlenim her şeydir. Yüksek fiyatlar, ülkemizin turizmde süreklilik kazanma hedefini baltalıyor.
Türk Yolcuların İç Hatlardaki Mağduriyeti
Son 20 yılda hava yolunun yaygınlaşmasıyla birlikte, iller arası yolculuklarda da havalimanlarındaki hizmetlere ihtiyaç artmıştır. Ancak, iç hatlarda hizmet veren kafeterya, lokanta ve büfelerdeki yüksek fiyatlar,
vatandaşlarımızın bütçesini zorlamakta ve kimi zaman bu hizmetlerden tümüyle vazgeçmelerine yol açmaktadır. Oysa makul fiyatlarla daha çok satış yapmak, hem işletmelere hem de yolculara yarar sağlayacak bir çözümdür.
Çözüm Önerileri
Kira ve Maliyetlerin Gözden Geçirilmesi
Havalimanlarını yöneten kurumlar, işletmelerden talep ettikleri yüksek kiraları makul seviyelere çekmelidir.
Daha Uygun Fiyat Düzeni
Turistlerin ve yerli yolcuların alım gücünü dikkate alan, sürdürülebilir fiyat politikalarına geçilmelidir.
Devlet ve Halk Denetimi
Ticaret Bakanlığı’nın kontrolü artırması ve yolcuların şikâyetlerini iletebilecekleri etkin bir mekanizma kurulması, hem kaliteyi yükseltir hem de sömürü düzenini engeller.
Yüksek kazanç sağlayan işletmeler, bunu çalışanlarına da yansıtarak eşitlik ilkesine uygun hareket etmelidir.
Ülkemize Zarar Vermeyelim, Konuğu Kazanalım
Yüksek fiyatların getirdiği memnuniyetsizlik, yalnızca turistlerin gözünde değil, bu hizmetleri kullanan vatandaşların gözünde de ülkemize yönelik bakışı olumsuz etkiliyor. Oysa makul fiyatlar, hem işletmelere daha yüksek ciro hem de yolculara daha iyi bir deneyim sunabilir. Havalimanlarının, Türkiye’nin “ilk yüzü” olduğunu unutmamak gerekir. Bu yüzün güler ve sıcak olması, ülkemizin turizmden elde edeceği kazancı da katlayacaktır.
Misafiri Kazanmak Bizim Elimizde
Havalimanlarının ülkemiz için vitrinde duran bir “merhaba” olduğunu aklımızdan çıkarmamalıyız. Turist ve yerli yolcunun karşılaştığı ilk şey, kapıdaki fiyatlardır. O fiyatların “Kandırma” yerine “Karşılama” işlevi görmesi, hepimiz için daha iyidir.
Saygılarımla,
Taşkın Koçak
www.hosseda.com.tr