Tasarruf finansmanında "ödeme" krizi: Noter satışı bitiyor, bekleyiş başlıyor
Araç ve konut satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi’ne tasarruf finansman şirketlerinin tam entegre olmaması, noter sonrası para transferinde gecikme ve hukuki risklere yol açıyor.
Editor
Türkiye’de araç ve konut alım-satımında kullanılan "Güvenli Ödeme Sistemi"ne tasarruf finansman şirketlerinin henüz tam entegre olmaması, noter satışlarında para transferi krizine yol açıyor. Satış sonrası paranın hesaba geçmesini bekleyen satıcılar ile alıcılar arasında yaşanan "rehin tutma" ve "senet imzalatma" gibi uygulamalar, ciddi hukuki riskleri beraberinde getiriyor.
Türkiye’de gayrimenkul ve araç piyasasında yaygınlaşan tasarruf finansman sisteminde, "Güvenli Ödeme Sistemi"ne tam entegrasyonun henüz sağlanamaması, alıcı ve satıcılar arasında ciddi bir güven ve operasyonel süreç karmaşasına yol açıyor. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetiminde olan sistemin güvenilirliği uzmanlarca teyit edilse de, uygulama aşamasında yaşanan "akşam saatini bekleme" süreci, taraflar arasında gergin bekleyişlere ve hukuki geçerliliği olmayan "rehin tutma" sahnelerine neden oluyor.
SATIŞ SONRASI "REHİN" SÜRECİ VE HUKUKİ RİSKLER
NTV'nin haberine göre; mevcut sistemde, tasarruf finansman yöntemiyle araç alan kişiler, paranın tamamı satıcının hesabına geçene kadar bazen satıcılar tarafından bekletiliyor. Özellikle araç satışlarında, ödemenin kalan kısmının transferi gerçekleşene kadar alıcılara senet imzalatıldığı veya alıcıların kendi rızalarıyla "rehin" tutulduğu gözlemleniyor.
Ancak uzmanlar, noterde devir işlemi yapıldıktan sonra alıcıyı alıkoymanın hukuki bir geçerliliği olmadığı konusunda uyarıyor. Devir gerçekleştikten ve yeni ruhsat alıcı adına tescil edildikten sonra araç tamamen alıcının mülkiyetine geçiyor; bu aşamada yapılan senet veya alıkoyma işlemleri yasal bir koruma sağlamıyor.
SİSTEM NASIL İŞLİYOR? PARA NEDEN GECİKİYOR?
Sistemdeki tıkanıklık genellikle karma ödeme yöntemlerinde ortaya çıkıyor. Örneğin; 1 milyon liralık bir araç için alıcı 500 bin lirayı peşin öderken, kalan 500 bin liranın tasarruf finansman şirketi tarafından satıştan sonra transfer edileceği taahhüt ediliyor. Satıcı, aracın mülkiyetini noter huzurunda devrederken aslında paranın sadece bir kısmını tahsil etmiş oluyor. Birçok finansman şirketinde ödeme talimatlarının akşam saatlerinde toplu olarak gerçekleştirilmesi, satıcıların saatlerce paranın hesaba geçmesini beklemesine yol açıyor.
