Sivrisinekler kimi neden daha çok ısırıyor? Bilim insanları nedenini açıkladı
Araştırmalar, sivrisineklerin hedef seçerken kan grubundan çok karbondioksit, vücut ısısı, ter ve cilt kokusu gibi biyolojik sinyalleri kullandığını ortaya koyuyor.
Editor
Bazı insanların sivrisinekler tarafından diğerlerine göre çok daha fazla ısırılması tesadüf değil. Araştırmalar; solunumla yayılan karbondioksit, vücut ısısı, ter, cilt mikrobiyomu ve kişinin yaydığı uçucu kimyasalların sivrisineklerin hedef seçmesinde belirleyici olduğunu gösteriyor. Bilim insanlarına göre kimi insanların kokusu sivrisinekler için diğerlerinden 100 kata kadar daha çekici olabiliyor.
Karar Gazetesinin Haberinde Yaz aylarında aynı ortamda bulunan bazı kişiler çok sayıda sivrisinek ısırığıyla karşılaşırken, diğerleri neredeyse hiç etkilenmiyor. Halk arasında bu farklılık sıklıkla “tatlı kanlı olmakla” açıklansa da bilimsel araştırmalar asıl belirleyicinin kanın tadı değil, vücudun çevreye yaydığı biyolojik sinyaller olduğunu ortaya koyuyor.
BBC'nin haberine göre sivrisinekler, konacakları kişiyi çok daha uzaktayken belirlemeye başlıyor. Nefesle dışarı verilen karbondioksit, vücut ısısı, ter ve ciltte oluşan kimyasal kokular, kan emmek isteyen dişi sivrisinekler için adeta bir hedef işareti görevi görüyor.
SİVRİSİNEKLER HEDEFİNİ 10 METREDEN ALGILAYABİLİYOR
İnsanları yalnızca dişi sivrisinekler ısırıyor. Dişiler, yumurtalarının gelişmesi için gerekli proteini kandan sağlıyor.
Sivrisinekler hedeflerini yaklaşık 10 metre uzaktan görsel ve kokusal işaretlerle tespit edebiliyor. Bu işaretlerin en önemlilerinden biri, insanların solunum ve deri yoluyla çevreye yaydığı karbondioksit.
İnsan nefesindeki karbondioksit, sivrisineklerin koku alma sisteminde “konak arama” davranışını harekete geçiriyor. Bu nedenle yetişkinler, genel olarak çocuklardan daha fazla karbondioksit ürettikleri için daha çekici hedef hâline gelebiliyor.
Aynı özellik nedeniyle kuru buz ve tüplerde bulunan karbondioksit de sivrisinek tuzaklarında kullanılabiliyor.
VÜCUT ISISI ÇEKİCİLİĞİ ARTIRIYOR
Araştırmalar, sivrisineklerin yalnızca karbondioksite değil, ısı ve neme de yöneldiğini gösteriyor. Karbondioksit sinyali, sivrisineklerin sıcak bir hedefe yönelme isteğini daha da artırıyor.
Bu durum, hamile kadınların sivrisinekler tarafından daha sık hedef alınmasını kısmen açıklıyor. Hamilelik sırasında metabolik gereksinim ve solunum hacmi arttığı için vücut daha fazla ısı ve karbondioksit yayıyor.
Egzersiz yapan kişiler de spor sırasında ve hemen sonrasında daha sıcak, terli ve daha yoğun karbondioksit üreten bir duruma geldiğinden geçici olarak daha çekici olabiliyor.
