Sivri Biber Üç Katına, Limon Zirveye: Mayıs Ayı Üretici-Market Fiyatları Açıklandı
Mayıs ayında üretici-market fiyat farkı en çok sivri biberde görüldü. TZOB Başkanı Bayraktar, süt üreticisinin düşük fiyatlar nedeniyle zorlandığını ve Erzincan Tulum Peynirine AB tescili verildiğini açıkladı.
Editor
TÜRKİYE GÜNLÜĞÜ / GÜNCEL
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 1 Haziran Dünya Süt Günü kapsamında yaptığı basın açıklamasında, Mayıs ayı üretici ve market fiyatlarını değerlendirdi. Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının bazı ürünlerde 4 kata yaklaştığını belirterek, üreticinin artan maliyetler karşısında ezildiğini vurguladı.
Sivri biberin fiyatı markette dört katına çıktı
Mayıs ayında üretici ve market fiyatları arasındaki en yüksek fark sivri biberde görüldü. Üreticide 13 liraya satılan sivri biber markette 49 liraya kadar çıktı. Bu, yüzde 283’lük bir fiyat farkına karşılık geliyor. Bayraktar, sivri biberi sırasıyla kuru soğan (%278), kuru fasulye (%217), nohut (%213), kuru incir (%203) ve kabak (%192) gibi temel gıda ürünlerinin takip ettiğini ifade etti.
Marketlerde 33 liradan 105 liraya çıkan kuru fasulye, 31 liradan 99 liraya satılan nohut ve 170 liradan 515 liraya ulaşan kuru incir fiyatları, üretici ile tüketici arasındaki uçurumu gözler önüne serdi.
Limon fiyatları hem üreticide hem markette en çok arttı
Mayıs ayında fiyatı en çok artan ürün limon oldu. Üreticide limon fiyatı yüzde 112,5 artarken, marketteki fiyatı da yüzde 22 yükseldi. Bayraktar, bu artışın bayram öncesi artan talepten kaynaklandığını belirtti. Limonu sırasıyla havuç (%25), kuru kayısı (%17) ve marul (%13) izledi.
Öte yandan sivri biber, hem üreticide hem de markette fiyatı en fazla düşen ürün oldu. Üretici fiyatı yüzde 72 gerilerken, market fiyatı da yüzde 49 oranında azaldı. Bu düşüşe kabak (%53), patlıcan (%41) ve kuru soğan (%36) eşlik etti. Bayraktar, bu ürünlerdeki fiyat düşüşlerinin tarla üretiminin başlamasıyla birlikte artan arzdan kaynaklandığını belirtti.
Girdi maliyetleri üreticiyi zorluyor
Bayraktar, üreticilerin en büyük sıkıntısının artan girdi maliyetleri olduğunu ifade etti. Mayıs ayında gübre fiyatlarında ortalama yüzde 1 ila 5 arasında artış yaşanırken, yıllık bazda artış yüzde 46’ya kadar çıktı. Özellikle üre gübresi yıllık bazda yüzde 46,2 artarak çiftçinin belini büktü.
Süt yemi ve besi yemi fiyatlarında da artış dikkat çekti. Mayıs ayında süt yemi yüzde 2,7, besi yemi ise yüzde 2 oranında yükseldi. Yıllık bazda ise bu artışlar sırasıyla yüzde 26,4 ve yüzde 27,2 oldu. Elektrik fiyatlarının yıllık bazda yüzde 47,08 artması, üretim maliyetlerini daha da ağırlaştırdı.
Süt üreticisi emeğinin karşılığını alamıyor
Bayraktar, 1 Haziran Dünya Süt Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin süt üretimindeki dünya sıralamasına dikkat çekti. Türkiye, koyun sütünde dünya 2’ncisi, keçi sütünde 6’ncı, inek sütünde ise 9’uncu sırada yer alıyor. 2024 yılında toplam çiğ süt üretimi yüzde 4,7 artarak 22 milyon 487 bin tona ulaştı.
Ancak bu üretim artışı üreticinin yüzünü güldürmedi. Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenen 17,15 TL’lik tavsiye fiyatına rağmen, üreticinin eline geçen ortalama fiyat 16,32 TL seviyesinde kaldı.
Bayraktar, çiğ süt/yem paritesinin 1,5 olması gerektiğini, ancak bu oranın Mayıs ayı itibarıyla 1,14’e gerilediğini söyledi. Bu durumun hem üreticinin gelirini azalttığını hem de sektörün sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini vurguladı.
Erzincan Tulum Peyniri’ne AB tescili
Bayraktar, Dünya Süt Günü’nde gelen sevindirici bir gelişmeyi de paylaştı. Avrupa Birliği’nin 27 Mayıs 2025 tarihli resmi gazetesinde yayınlanan kararla Erzincan Tulum Peyniri AB coğrafi işaret tescili aldı. Bu başarıyı “tüm üreticilerimiz adına bir gurur kaynağı” olarak nitelendiren Bayraktar, Türkiye’nin yaklaşık 200’e yakın peynir çeşidinin bu kaliteye sahip olduğunu ve tescillenmesi gerektiğini ifade etti.
Bayraktar açıklamasını, “Her türlü zorluğa rağmen üretmeye devam eden tüm süt üreticilerimize şükranlarımı sunuyor, ürettikleri sütün bol ve bereketli olmasını diliyorum” sözleriyle tamamladı.
