“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir! İleri!..”

hashtag#9Eylül 1922'de, İzmir'in 3 yıl 3 ay 24 gün süren işgaline son vererek, dağlarında çiçekler açtırır

“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir! İleri!..”
Tarihin akışını bilemediğimizde, hele bu bizi ilgilendiren yaķın tarihimize ilişkin ise bazı kısımlar yerine pek oturmuyor.
Adeta boşlukta kalıyor yahut kısıtlı bilgimizle kendimiz doldurmaya kalkışıyoruz.

Atam, 30 Ağustos Zaferi'nin ardından Büyük Taarruz'u başlatır ve Başkomutan sıfatı ile Türk ulusunun kaderini değiştiren o emri verir;
“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir!
İleri!..”

30 Ağustos Zaferi paylaşımıma; "Akdeniz zaten bizimdi, toprak vererek bu sınırlara hapsolmakla mı övünüyorsunuz?" yorumu gelmişti.

Yazımın başındaki ilk cümleye dönersem; tarihin akışını bilemedigimizde kendi kısıtlı görüşümüzle doldurmaya kalkıyoruz. Bana göre bilgiye bu kadar erişilebilir çağın en tuhaf garabeti budur.

Dilim döndüğünce, tarihi emrin ardından akla gelen, “Neden ‘Ege Denizi’ değil de ‘Akdeniz’ dedi?” bir anlatayım isterim.

Ege Denizi, Piri Reis’in 1520 yılında tamamladığı Kitab-ı Bahriye adlı eseri de dahil olmak üzere “Adalar Denizi” olarak anılmaktaydı. Tarihi Osmanlı coğrafya bilgilerine baktığımızda, Anadolu'yu kuşatan denizin, İstanbul Boğazı'na kadar Akdeniz, İstanbul Boğazı'ndan çıkınca da Karadeniz olarak adlandırılmış olduğunu görürüz.

Yalnız Osmanlılar değil Avrupalı coğrafyacılar da, 1500'lü yılların başından beri bu denizi en iyi şekilde karakterize eden adalardan ötürü "Adalar Denizi" demekteydiler.
Zaten coğrafi olarak incelersek Adalar Denizi, Akdeniz'in, Marmara Denizi ise Adalar Denizi'nin iç körfezi durumundadır.

Gazi Mustafa Kemal Paşa, büyük taarruz emrini, okuduğu askeri okullarda öğrendiği gibi, "Akdeniz" diyerek vermiş, ancak bunu söylerken bugünkü "Akdeniz" diye bildiğimiz sahilleri kastetmemişti.

Başkomutan Yunanlılar'ın hashtagAkdeniz’in bu kısmını bilinçli olarak, ''Ege Denizi'' olarak isimlendirdiklerini bilmekteydi. Çünkü hashtagEge, Yunan Mitolojisi'nde bir Yunan Kralı'nın adıdır. Aegeus ya da Egee olarak bilinen bu kral kendini Adalar Denizi'ne atarak intihar eder.
Bundan sebep Adalar Denizi, Yunanlılarca "Aegeus Pelagos" yani "Aegean Sea", "Ege Denizi" olarak anılmaya başlanır.

Başkomutan'a göre ise bölgedeki Yunan egemenliğini ve haklarını belirtmek amacıyla ısrarla Ege Denizi deyimini kullanmaya başlamışlardır. Ancak Gazi, özellikle bu adı kabul etmediğini belirtmek maksadıyla, ordularının hedefini ''Akdeniz'' olarak belirler.

Günümüzde önemini daha iyi anladığımız bu komut bildiğiniz üzere, Türk ordusunun yıldırım hızıyla ilerlemesine, yaklaşık 350-400 km olan Afyon İzmir hattını 9 gün gibi çok kısa bir sürede aşmasına neden olur.

hashtag9Eylül 1922'de, İzmir'in 3 yıl 3 ay 24 gün süren işgaline son vererek, dağlarında çiçekler açtırır.

Onur Küçükkaramıklı

Co-Founder at SONA Underwater Dive Technology