MS hastaları için güneş ışığı hayati önem taşıyor
MS hastalığında güneş ışığının ve D vitamini alımının önemi, tanı ve tedavi süreçleri ile birlikte Prof. Dr. Nihal Işık’ın önerileriyle detaylı bir şekilde ele alındı.
Editor
TÜRKİYE GÜNLÜĞÜ / SAĞLIK
Bağışıklık sistemi hastalıkları artışta: MS neden öne çıkıyor?
Son yıllarda dünya genelinde bağışıklık sistemi hastalıklarının görülme sıklığı ciddi oranda arttı. Bu artışın başlıca nedenleri arasında hava kirliliği, kronik stres, sağlıksız beslenme ve işlenmiş gıda tüketimi öne çıkıyor. Bu hastalıklardan biri olan Multiple Skleroz (MS), özellikle genç kadınları etkileyen, beyin ve omurilikteki sinirlere bağışıklık sisteminin saldırması sonucu ortaya çıkan nörolojik bir rahatsızlık. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, “MS aktif yaşamın başında görülen, iş gücü kaybı ve yaşam kalitesinde düşüşe neden olabilen ancak doğru yönetildiğinde korkulması gerekmeyen bir hastalıktır” diyerek toplumsal farkındalığın önemini vurguladı.
Semptomlar kişiden kişiye değişiyor
MS, beynin farklı bölgelerini etkileyebildiği için hastalarda ortaya çıkan belirtiler de oldukça değişken olabiliyor. Görme siniri etkilendiğinde bulanık görme, omurilikte hasar olduğunda duyu kaybı veya karıncalanma, denge merkezinde sorun olduğunda ise yalpalayarak yürüme ya da çift görme gibi şikayetler ortaya çıkabiliyor. Kas gücünde azalma, uzuvlarda hissizlik gibi belirtilerle de kendini gösteren MS’in en ayırt edici özelliği, bu semptomların en az 24 saat sürmesi.
Genetik yatkınlık ve çevresel faktörler birlikte etkili
MS doğrudan kalıtsal bir hastalık olmasa da genetik yatkınlık önemli bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Birinci derece akrabalarda MS bulunması, hastalığın görülme ihtimalini artırıyor. Ancak çevresel faktörlerin etkisi de büyük. Prof. Dr. Işık, özellikle yeterli güneş ışığı almamanın ve düşük D vitamini düzeylerinin MS riskini artırdığına dikkat çekerek, “Ekvator’a yakın bölgelerde hastalık daha az görülüyor. Bu durum güneş ışığı ve D vitamini eksikliğiyle ilişkilendiriliyor” açıklamasında bulundu.
Doğru tanı ve bireyselleştirilmiş tedavi hayati
MS hastalığı genellikle yüzde 80-85 oranında ataklarla ilerliyor. Atak dönemlerinde ortaya çıkan nörolojik semptomlar, zamanla azalsa da tekrar edebiliyor. Tanı koymak için hasta öyküsü, nörolojik muayene ve MR görüntülemeleri birlikte değerlendiriliyor. MR’da sinir sistemi üzerinde oluşan plaklar belirlenebiliyor. Gerekli durumlarda beyin ve omurilik sıvısı da inceleniyor. MS tedavisinde bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanıldığı için yanlış tanı hastaya ciddi zararlar verebiliyor. Bu nedenle tanının kesin ve doğru konması büyük önem taşıyor.
MS hastaları iş ve sosyal yaşamdan dışlanmamalı
MS teşhisi konan bireylerin, uzun süreli bir hastalık yönetimiyle başa çıkmaları gerekiyor. Özellikle genç yaşta tanı alan bireylerde depresyon riski artarken, bazı işverenler tarafından işe alınmama ya da işten çıkarılma gibi olumsuz yaklaşımlar da hastaların yaşamını daha da zorlaştırabiliyor. Oysa doğru ilaç tedavisi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle MS hastaları günlük yaşamlarına devam edebiliyor, aktif iş ve sosyal hayata katılabiliyor. “MS ölümcül bir hastalık değildir, pek çok kişi sağlıklı bireylerden farksız bir yaşam sürebilir” diyen Prof. Dr. Işık, hastalara umut veren bir tablo çiziyor.
MS hastalarına yaşamı kolaylaştıracak 8 öneri
Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Nihal Işık, MS hastalarının yaşam kalitesini artırmak ve ataklardan korunmak için dikkat etmeleri gereken noktaları şöyle sıralıyor:
-
Düzenli tedavi ve doktor kontrolleri aksatılmamalı.
-
Sigara kesinlikle bırakılmalı.
-
D vitamini seviyeleri kontrol altında tutulmalı.
-
MS'in ölümcül olmadığını bilerek pozitif yaklaşım benimsenmeli.
-
Hafif egzersizlerle fiziksel aktivite sürdürülmeli.
-
Stres yönetimi için meditasyon ve nefes egzersizleri yapılmalı.
-
Yeterli ve kaliteli uyku sağlanmalı.
-
Akdeniz tipi, antioksidan açısından zengin beslenme düzeni benimsenmeli.
Güneş ışığı bir lüks değil, ihtiyaç
30 Mayıs Dünya MS Günü kapsamında açıklamalarda bulunan uzmanlar, özellikle yeterli güneş ışığı almanın hastalıkla mücadeledeki önemine dikkat çekiyor. D vitamini eksikliği, sadece MS değil, birçok otoimmün hastalığın da tetikleyicisi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle MS hastalarının hem düzenli D vitamini takviyesi almaları hem de gün ışığına maruz kalabilecekleri açık hava etkinliklerine yönelmeleri büyük önem taşıyor.
