Hareketsizlik Felç Riskini Artırıyor: Uzmanlar Uyarıyor
İnme riskini artıran hareketsiz yaşam tarzı, sağlıksız beslenme ve diğer etkenler uzman görüşüyle ele alındı. Dr. Gyulnaz Emin’den felçle mücadele önerileri.
Editor
TÜRKİYE GÜNLÜĞÜ / SAĞLIK
Felç, diğer adıyla inme, dünya genelinde giderek daha fazla can alırken, uzmanlar hareketsiz yaşam tarzının bu ölümcül tabloyu derinleştirdiği konusunda uyarıyor. Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Gyulnaz Emin, inme riskinin yaşam tarzı değişiklikleriyle büyük ölçüde azaltılabileceğini vurguladı.
İnme belirtileri aniden başlıyor
Felç geçiren bireylerde çoğu zaman belirti başlangıcı anidir. Yüzde, kolda ya da bacakta güçsüzlük veya hissizlik, konuşma bozukluğu, bilinç bulanıklığı, hafıza kaybı, yutma güçlüğü ve ani şiddetli baş ağrısı gibi belirtilerin inmenin habercisi olduğunu söyleyen Dr. Emin, bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti. Zamanında müdahale, kalıcı hasar veya ölüm riskini azaltabiliyor.
Değiştirilebilir risk faktörlerine dikkat
İnmenin risk faktörlerini iki grupta değerlendiren Dr. Emin, yaş, cinsiyet ve genetik gibi faktörlerin değiştirilemeyeceğini ancak yaşam tarzına bağlı unsurların kontrol altına alınabileceğini söyledi. Yüksek tansiyon, diyabet, kalp hastalıkları, kolesterol yüksekliği, sigara ve alkol kullanımı, obezite, fiziksel hareketsizlik ve sağlıksız beslenme inme riskini artıran başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Dr. Emin’e göre bu faktörler bireysel çabalarla önemli ölçüde azaltılabilir.
Beslenme alışkanlıkları büyük rol oynuyor
İnme riskini düşürmede sağlıklı beslenmenin etkili olduğunu belirten Dr. Emin, Akdeniz tipi diyeti önerdi. Meyve, sebze, kuruyemiş, tam tahıllar, zeytinyağı, balık ve kümes hayvanları tüketiminin artırılması gerektiğini ifade eden uzman, rafine şeker, işlenmiş gıdalar, trans yağlar ve sodyum oranı yüksek ürünlerden uzak durulması gerektiğini söyledi.
Hareket etmek hayat kurtarabilir
Giderek artan oturarak çalışma sürelerinin ve hareketsizliğin, inme ve kalp-damar hastalıklarına zemin hazırladığını belirten Dr. Emin, günde sadece 20 dakikalık tempolu yürüyüşün bile riskleri önemli ölçüde azaltabileceğini belirtti. Ev işleri, bahçe işleri gibi günlük aktivitelerin dahi faydalı olduğunu vurguladı. Egzersiz kapasitesi kısıtlı bireylerde ise mevcut hastalıklara uygun hafif fiziksel aktivitelerin tercih edilmesi öneriliyor.
Rehabilitasyona erken başlamak şart
Felç sonrası iyileşme sürecinde fizik tedavi ve rehabilitasyonun çok önemli olduğunu belirten Dr. Gyulnaz Emin, rehabilitasyona mümkün olan en kısa sürede başlanması gerektiğini söyledi. Multidisipliner bir yaklaşımın şart olduğunu belirten uzman, beynin yeniden yapılanma yeteneği olan nöroplastisite sayesinde kaybedilen fonksiyonların yeniden kazanılabileceğini ifade etti.
Robotik cihazlar iyileşmeyi hızlandırıyor
Görev-odaklı öğrenme ve tekrarlarla desteklenen rehabilitasyon sürecinde, robotik yürüme cihazları gibi teknolojik yöntemlerin de iyileşmeyi hızlandırdığını dile getiren Dr. Emin, bu cihazların hastaların normal yürüyüşe yakın hareketlerle egzersiz yapmasına olanak tanıdığını söyledi.
Ruhsal iyilik hali unutulmamalı
Fiziksel iyileşmenin yanında psikolojik desteğin de şart olduğunu ifade eden Dr. Emin, inme sonrası depresyonun sık görüldüğünü ancak çoğu zaman göz ardı edildiğini söyledi. İçine kapanan, aşırı bağımlı ya da talepkâr hale gelen hastalarda profesyonel psikolojik destek alınmasının önemine vurgu yaptı.
İnme sonrası yaşam: Sürekli takip şart
İnme sonrası rehabilitasyonun ömür boyu sürebileceğini belirten Dr. Gyulnaz Emin, bu sürecin sadece fiziksel iyileşmeyi değil, topluma yeniden katılımı, komplikasyonların önlenmesini ve inmenin tekrarlamasının engellenmesini hedeflediğini söyledi. Uzman, “Riskleri en aza indirmek daha iyi bir yaşam kalitesi sağlar” diyerek sözlerini tamamladı.
