FİLOZOFLAR VE MERAKLI SORULARI
Aristoteles’in Araştırma Soruları:
Editor
“Yönetim Kurulunda Felsefe” ile burada olma motivasyonum yanıtlardan daha çok sorulara alan açmak oldu. Uzun yıllar boyunca iş dünyasının sonuç odaklı olmayı, büyümeyi ve harekete geçmeyi nasıl güzellediğini çok iyi bilsem de, felsefeden ilham alarak yeni soruların hepimize iyi geleceğine inanmaya devam ediyorum.
İş dünyasında ise modellenebilen yaklaşımların her zaman daha kolay kabul gördüğünden yola çıkarak, yeni döneme biraz daha yapılandırılmış beş alan ve beş filozofla başlamayı tercih ettim.
Bu hafta, eleştirel düşünceyi merkeze alarak, yanıtlara sarılmadan önce, hangi sorulara daha yakın durduğunuzu, hangi soruları o kadar da tercih etmediğinizi düşünmeye sizleri davet ediyorum, ez cümle…
Aristoteles, Descartes, Dewey, Foucault ve Kierkegaard ile birlikte
*Aristoteles’in Araştırma Soruları:
Aristoteles’in bilgiye yaklaşımını, bir bilim insanı tadında gözlemlere dayanarak ve elde ettiği verileri kategorize ederek ilerlemek olarak özetlediğimizde ondan gelecek sorular da şöyle olabilir…
- Hangi varsayımlara dayanarak sorunu tanımlıyoruz?
- Sorunun altta yatan nedenleri neler?
- Şu ana kadar neler gözlemledik?
- Hangi verilerle bu sonuçları destekleyebiliyoruz?
- Hangi seçeneklerimiz var? Bu seçeneklerin uygulanabilirliği ve olası zorlukları neler?
* Descartes’in Şüpheci Soruları:
“Düşünüyorum öyleyse varım.” cümlesine gelene kadar altı günlük meditasyonlarında Rene Descartes’in her bilgiye ne kadar şüpheyle yaklaştığından hareketle devam edersek…
- Varsayımlarımızın doğrululuğundan nasıl emin olabiliyoruz?
- Varsayımlarımızı değiştirdiğimizde, çözüm yaklaşımımız ne olur?
- Daha başka ne olabilir?
- Daha farklı ne yapabiliriz?
- Neleri azaltabiliriz? Neleri yok edebiliriz? Nelere tersine çevirebiliriz? Neleri artırabiliriz?
* John Dewey’in Çözüm Odaklı Soruları:
Pragmatizmle adını birlikte andığımız Dewey, yaratılan faydayı daha görünür kılacak sorularla bize eşlik edecektir.
- Bir sonraki adımımız ne olacak? Karar almak için yeterli bilgiye sahip miyiz?
- Aldığımız yolu/ yarattığımız etkiyi nasıl ölçebiliriz?
- Bu aşamada hangi kaynaklara ihtiyacımız var?
- Rol ve sorumluluk dağılımı nasıl olacak? Zaman planını nasıl takip edeceğiz?
- İyileştirme adımlarını nasıl uygulamaya dahil edeceğiz?
* Michel Foucault’nun Kışkırtıcı Soruları:
Bilgi arkeoloğu tadında Foucault derine doğru indikçe güç ve ilişkileri, anlamı nasıl şekillendirdiğimizi sorgularken, farklı bakış açılarını da masaya davet eder…
- Mevcut bakış açımızı hangi tarihsel notlar etkiliyor?
- Tam olarak neyi başarmaya çalışıyoruz? Bunun için hangi bedelleri önkabul olarak alıyoruz?
- İçinde bulunduğumuz bağlamı ve aldığımız pozisyonu nasıl yorumluyoruz?
- Aldığımız bu karar bugün ve gelecekteki konumumuzu nasıl etkileyecek?
- Güç dengelerini nasıl yorumluyoruz? Zaman içersinde nasıl değişiyor?
* Søren Kierkegaard’ın Öznel Soruları:
Varoluşçu bakış açısıyla bireysel deneyimimizi, kararların bize nasıl yansıdığını tabii ki dahil ediyoruz…
- Bu konu/ karar ile ilgili ne hissediyoruz?
- Masanın etrafında olması gereken doğru insanlar var mı? Doğru insanlardan iç görü aldık mı?
- Kişisel olarak hangi riskleri almaya hazırız?
- Yaşamımızın diğer alanlarından değerlendirdiğimizde içimize sinmeyen/ tekrar tartışmak istediğiniz notlar var mı?
- Tüm paydaşların arasındaki uyumu nasıl tanımlayabiliriz?
Yönetim Kurulunda Felsefe’nin yeni sezonunda her hafta bir temayı merkeze alarak farklı filozoflardan ilham almaya çalışmayı hayal ediyorum, çünkü liderliğin etkili soru sormakla bir ilgisi olduğunu hepimiz biliyoruz. Sezon açılışı da ısınma turu tadında, tam da bu nedenle biraz daha bol sorulu oldu. Hangi filozofa, ya da hangi sorulara daha yakın olduğunuza alıcı bir gözle bakarak haftaya başlamak, hatta Yönetim Kurulunda bir gündem maddesi olarak almak isterseniz, kulaklarımı çınlatabilirsiniz
Mine, Urla
