Duygusal manipülasyon öz saygıyı zedeliyor, psikolojik risk artıyor
Psikiyatri Uzmanı Dr. Gülşah Dinçer Atalay, ilişkilerde artan duygusal manipülasyonların öz saygıyı zedelediğini ve ciddi psikiyatrik sorunlara zemin hazırladığını belirtti.
Editor
TÜRKİYE GÜNLÜĞÜ / İSTANBUL, TÜRKİYE
Duygusal manipülasyonun ikili ilişkilerde giderek yaygınlaştığını belirten Psikiyatri Uzmanı Dr. Gülşah Dinçer Atalay, bu davranışların maruz kalan kişide öz saygıyı zedeleyerek ciddi psikolojik sorunlara yol açtığını söyledi.
Atalay’a göre duygusal manipülasyonlar çoğu zaman sevgi, ilgi veya fedakârlık görüntüsü altında ilerlediği için fark edilmesi güç bir döngü yaratıyor. Uzmanlar, özellikle uzun süreli ilişkilerde mağdurun kendi duygusunu sorgulamaya başlamasının güçlü bir uyarı işareti olduğuna dikkat çekiyor.
Manipülasyon çoğu zaman gizli ilerliyor
Atalay, duygusal manipülasyonun “bir kişinin diğerini duygusal yollarla kontrol etme veya yönlendirme çabası” olduğunu belirterek, bunun açık bir emir ya da talimattan çok daha örtük biçimlerde gerçekleştiğini aktardı.
“Bir insanla konuşurken kendinizi hatalı, eksik ya da suçlu hissediyorsanız ama nedenini tarif edemiyorsanız, ilişkide sürekli ödün verirken kendinizi ihmal ediyorsanız manipülatif bir yapı içinde olabilirsiniz,” dedi.
Uzman, manipülatif kişilerin çoğu zaman sözel ifadeler, suskunluk, zamanlama veya jestler üzerinden duygusal baskı kurduğunu; bu süreçte mağdurun gerçeklik algısının bozulabildiğini söyledi.
Aile ve iş ortamında da görülebiliyor
Atalay, manipülasyonun yalnızca romantik ilişkilerle sınırlı olmadığını vurguladı. Anne-baba-çocuk ilişkileri, kardeşlik, arkadaşlık ve iş ortamlarının da risk barındırdığına işaret ederek şunları söyledi:
“Gerçeğin çarpıtıldığı ve duyguların yönlendirildiği ilişkilerde zamanla özsaygı, benlik sınırları ve ruhsal denge bozulur. Bu durum ciddi psikiyatrik hastalıklara da zemin hazırlar.”
Uzman, döngüyü fark etmenin iyileşme sürecinin ilk adımı olduğunu, güvenilir kaynaklardan bilgi edinmenin ve profesyonel destek almanın önem taşıdığını vurguladı. Sağlıklı sınırlar belirlemek ise Atalay’a göre “en etkili uzun vadeli korunma yolu.”
En sık görülen manipülasyon türleri
– Gaslighting: Algıyı ve hafızayı sorgulatma
– Love bombing: Aşırı sevgiyle bağlayıp kontrol etme
– Sessizlikle cezalandırma
– Suç yükleme
– Guilt-tripping
– Triangulation
– Projection
– Sürekli mağdur rolü
– Hoovering
Sonraki adım: Farkındalık ve sınır koyma
Ruh sağlığı uzmanları, manipülasyon döngüsünün fark edilmesinin bireyin iyileşme sürecini hızlandırdığını belirtiyor. Atalay, farkındalık çalışmaları, sağlıklı iletişim pratikleri ve sınır koyma becerisinin ilişkilerde koruyucu güç oluşturduğunu ifade etti.
