Doktora ne değildir?
Doktora, yalnızca tez yazmak veya “Dr.” unvanı almak değil; ömür boyu sürecek bir öğrenme kültürü ve yaşam tarzıdır. Yanlış algılar ve gerçekler haberimizde.
Editor
Doktora ne değildir?
Doktora, ödev yaparak ders dönemini tamamlamak değildir. Ezber yaparak yeterliği geçmek değildir. Tez yazmak ve sık bilinenin aksine tezi yazıp bitirmek de doktora yapmak değildir. Hatta ismin yanına "Dr." ön eki almak da "doktora yapmış olmak" değildir. Özel sektörde terfi etmek amacıyla alınan bir eğitim programı değildir. "Bitsin de artık kurtulayım" düşüncesi, bitince "oh be bitti de nefes aldık" diyebileceğin bir süreç hiç değildir.
Doktora nedir?
Doktora, yıllarca süregelen öğrenme çabası ve bu çabanın yanı başından hiç ayrılmayan sürekli bir öğrenme isteğidir. Yeri geldiğinde, hiç bilmediğin konuları anlamaya çalışmak için basit yöntemlerle öz motivasyonu koruyarak saatler harcamaktır. Tam zamanlı işte çalışır gibi ancak maaş faktörü olmadan uzun süren mesailer harcamaktır. İşe gitmek için erken kalkacağın günün gecesinde sabahlamak ve yine de bundan gerçek anlamıyla haz almaktır. Doktora bir yaşam tarzıdır, ömür boyu sürecek olan... Kişiyi hem akademide hem de günlük yaşamda farklı bir bakış açısına yerleştiren bir yaşam tarzıdır. Bir kültürdür. Bitiş çizgisine varmak değil, bundan sonraki bütün yolculuklara yön verecek bir kültürü kazanabilmektir.
Doktoraya başlamadan önce sık duyduğum serzenişler vardı. En bilineni "En iyi tez bitmiş tezdir.", duymayan var mı?
Şimdi, (üzülerek) son senesinde olduğum bu sürecin aslında en verimli senesinde olduğumu fark ettiğim ve "keşke geçen 2.5 seneyi keşke daha bilinçli bir şekilde geçirseydim" diye kendime sitem ettiğim bir noktadayım. Aksini söyleyenlerin ise (hepsi değil ancak çoğunlukla) bu sürecin gerektirdiği emeği vermeyen/veremeyen, çabayı göstermeyen/gösteremeyen veya akademi için uygun olmadığının farkında dâhi olmayan kişiler olduğunu fark etmeye başladığım noktadayım.
Tam da bu noktadan (özellikle akademik kariyer yapmak isteyen genç arkadaşlarıma) bildiriyorum ki birçok konuda olduğu gibi yüksek lisans veya doktora süreci de çoğu zaman yanlış algılanıyor. Bu yazıyı, bu algıyı kırmak amacıyla yazıyorum ve sizler okuyorsunuz.
Bu süreçte olan, olmak isteyen veya sürece yeni başlayan kişi, kendini yalnız hissetme ve daima bu zorlukların bir anlamı olduğunu hatırla.
Bazen doktora süreci tam da aşağıdaki fotoğraftaki gibidir:
Saatlerce bakarsın, anlamaya çalışırsın, beynin yanar ama bir gün gelir, her şey birden yerine oturur. İşte doktora dediğimiz kültür, o ‘aha!’ dediğimiz anların toplamıdır bence.
Dipnot: Hatalıysam lütfen arayın çünkü hala çaylağım
Sevgiler.
