Çörek otu biyorafineri potansiyeli katma değeri artırabilir
Çörek otunun süperkritik ve ileri ekstraksiyon teknikleriyle işlenmesi, ton başına 30 bin doları aşan katma değerli ürün potansiyeli sunuyor.
Çörek otu..
Dedelerimizin avucunun içinde sakladığı, anneannemizin ekmeğin üzerine serperken "şifa bunun içinde" dediği o minik siyah tohumlar..
Biz çocukken sofralarda, simitlerin üzerinde, pidelerin kenarında hep vardı. Ama hiçbirimiz bilmiyorduk detaylıca faydalarını.. O tohumun içinde kanser araştırmalarında kullanılan timokinonun yattığını.. Antifungal ilaç adayı defensin peptidlerin gizlendiğini.. COVID-19 proteaz inhibitörü olarak araştırılan "nigellidinin" saklı olduğunu..
Bilmiyorduk çünkü kimse bize söylemedi.
Şimdi söylüyorum. 1 ton çörek otunu ardışık ekstraksiyon ile işlediğinizde neler elde ediyorsunuz biliyor musunuz? Yani çörekotu aslında sadece yağ üretiminde kullanılmıyor, kullanılmaması lazım çünkü içerisi bildiğiniz hazine dolu.
Rakamlara çok takılmadan, meramımı anlatmak istiyorum.
Aslında çörek otu, çörek otu yağı elde etmek için bile farklı şekillerde işlenebilir.. Ve elbette sonrası belki de daha değerli şeyler gerçekleşebilir.
İlk aşamada süperkritik CO₂ ile 10 kg timokinon zengini çörek otu yağı konsantresi.. Kilogramı 1.000 dolara kadar çıkan, farmasötik kalitede bir hazine. İkinci aşamada ultrasonik destekli metanol ekstraksiyonu ile 150 kg fenolik ve flavonoid ekstre.. DPPH antioksidan aktivitesi %80'in üzerinde. Üçüncü aşamada mikrodalga destekli etanol ile 100 kg alkaloid ve peptid konsantresi.. İçinde henüz tam keşfedilmemiş bileşikler var. Dördüncü aşamada subkritik su ile 65 kg vitamin-mineral kompleksi.. Beşinci aşamada alkali ekstraksiyon ile 40 kg protein izolatı..
Ve bitmedi.
Geriye kalan posadan 175 kg prebiyotik lif, 100 kg biyokütle üretiyorsunuz. Sıfır atık. Her gram değerlendiriliyor.
Toplam gelir? Tek bir ton hammaddeden 30.000 doların üzerinde..
Bu rakamları paylaşırken heyecanlanıyorum çünkü bunlar hayal değil. Teknoloji hazır. Süperkritik sistemler çalışıyor. Ultrasonik ekstraktörler, mikrodalga reaktörler, subkritik su üniteleri.. Hepsi mevcut.
Peki biz ne yapıyoruz?
Bu ülkede çörek otu üretiliyor. Bu ülkede bilim insanları var. Bu ülkede girişimciler var. Ama hala çörek otunu kilogramı birkaç dolara ham olarak ihraç edip, timokinon konsantresini kilogramı bin dolara geri alıyoruz.
Yapmamız lazım.
Öyle "amaaan canım olmaz" demeden, düşünmeden, ertelemeden.. Pilot tesisler kurmamız lazım. Üniversite-Sanayi işbirliğiyle Ar-Ge yapılması lazım. Çocuklarımızın geleceği için yüksek katma değerli üretime bir an önce geçmemiz lazım.
1 ton çörek otu bir tohum değil sadece, bir biyorafineri platformu doğrudan..
Bunu görmemiz lazım.
Localvore Biotechnology
Can KAYACILAR
Endüstriyel Bilim İnsanı- cankayacilar.com (Kişisel)
- patreon.com/c/CanKAYACILAR (Diğer)











