C vitamininin fazlası böbrek taşı riskini artırıyor
Uzmanlara göre aşırı C ve D vitamini kullanımı böbrek taşı riskini artırabiliyor. Besin takviyeleri ve tuz tüketimi böbrek sağlığı için dikkatle ele alınmalı.
Editor
Uzmanlar, bilinçsiz ve aşırı vitamin kullanımının böbrek taşı riskini artırabileceği uyarısında bulunarak özellikle C ve D vitaminlerinin hekim önerisi olmadan kullanılmaması gerektiğini vurguluyor.
Böbrekler, vücudun sıvı ve atık dengesini korumada hayati bir rol üstleniyor. Ancak farkında olunmadan kullanılan bazı ilaçlar ve besin destekleri, bu hassas işleyişi olumsuz etkileyebiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, özellikle vitamin ve takviye kullanımında ölçüsüz davranılmasının böbrek sağlığı açısından risk oluşturduğunu belirtiyor.
Böbrekler günde 180 litre sıvıyı süzüyor
Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, sağlıklı bir yetişkinde böbreklerden her dakika yaklaşık 1,2–1,3 litre kan geçtiğini belirterek, “Böbrekler bu kanı süzer, vücut için gerekli büyük proteinleri ayırır ve süzüntü adı verilen bir sıvı oluşturur. Gün içinde yaklaşık 180 litre oluşan bu sıvının büyük bölümü geri emilir; atık maddeler ve sıvı fazlası ise günde yaklaşık 1,5–2 litre idrar olarak vücuttan atılır” dedi.
Bu hassas filtrasyon sisteminin bazı ilaçlar ve besin destekleri nedeniyle zarar görebileceğine dikkat çeken Atasoyu, “Aşırı C vitamini böbrek taşı riskini, aşırı D vitamini ise dehidratasyon ve yine böbrek taşı riskini artırabilir” uyarısında bulundu.
Türkiye’de yaklaşık 9 milyon kronik böbrek hastası var
Türkiye’de yaklaşık 9 milyon kronik böbrek hastası bulunduğunu vurgulayan Atasoyu, kana karışan her maddenin böbreklerden geçtiğini ve bazı maddelerin burada hasara yol açabileceğini ifade etti.
“Atasoyu, “Özellikle kronik böbrek hastalığı olan ya da diyabet, hipertansiyon, kalp yetmezliği ve obezite gibi risk faktörlerine sahip kişilerin çok daha dikkatli olması gerekir. Bazı ağrı kesiciler ve antibiyotikler sonrasında idrar renginde değişiklik, vücutta şişlik ve idrar miktarında azalma görülmesi böbrek hasarını düşündürebilir” dedi.
Protein tozu ve kreatin, yetersiz sıvı alımında risk oluşturabiliyor
Besin takviyelerinin içerik, doz ve kullanım sürelerinin net olmamasının sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Atasoyu, bu ürünlerin çoğu zaman reçetesiz ve sağlık uzmanına danışılmadan kullanıldığına dikkat çekti.
Atasoyu’na göre, sağlıklı bireylerde B ve C vitaminlerinin fazlası böbreklerden atılabilse de kronik böbrek hastalarında bu maddeler vücutta birikebiliyor. Bu durum böbrek taşı ve sıvı kaybı gibi sorunlara neden olabiliyor. Protein tozu ve kreatin gibi sporcu destekleri ise yeterli su tüketilmediğinde, aşırı egzersizle veya böbrekleri etkileyen ilaçlarla birlikte kullanıldığında riskli hale gelebiliyor.
Türkiye’de tuz tüketimi önerilenin üç katı
Böbrek hastalığı riskini artıran faktörler arasında aşırı tuz tüketiminin öne çıktığını dile getiren Atasoyu, Dünya Sağlık Örgütü’nün günlük tuz tüketimi için 5 gram sınırı önerdiğini hatırlattı.
“Atasoyu, “Ülkemizde günlük tuz tüketimi ortalama 16–18 gram civarında. Tuz tüketimini azaltmak, böbrek sağlığını korumada atılabilecek en etkili adımlardan biridir” dedi.
Uzmanlara göre, kan tahlillerinin normal çıkması böbreklerin her zaman tamamen sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor. Bu nedenle idrar tahlili ve ultrason ile birlikte yapılan değerlendirmeler, erken tanı açısından önem taşıyor.
