ABD dini özgürlükler raporu: Çin'in Uygur Türklerine yönelik baskısı 'soykırım' boyutunda
ABD Uluslararası Dini Özgürlük Komisyonu’nun 2026 raporu, Çin’in Uygur Türklerine yönelik politikalarını “soykırım” ve “insanlığa karşı suç” olarak nitelendirerek Washington’a eylem çağrısı yaptı.
Editor
Birleşik Devletler Uluslararası Dini Özgürlük Komisyonu'nun yayımladığı 2026 Yıllık Raporu, Çin'in Doğu Türkistan'daki Uygur Türklerine ve diğer etnik-dini gruplara yönelik politikalarını sert bir dille eleştirdi. Rapor, Pekin yönetiminin uygulamalarını "soykırım" ve "insanlığa karşı suç" olarak nitelendirerek, Washington yönetimine acil eylem çağrısında bulundu.
Karar Gazetesinin Haberinde Dünya genelindeki dini özgürlük ihlallerini izleyen ve ABD federal hükümetine politika tavsiyelerinde bulunan bağımsız bir kurum olan Birleşik Devletler Uluslararası Dini Özgürlük Komisyonu (USCIRF), 4 Mart 2026 tarihinde merakla beklenen yıllık raporunu kamuoyuyla paylaştı. 2025 yılındaki küresel dini özgürlük koşullarını belgeleyen raporun en çarpıcı bölümlerinden birini Çin Halk Cumhuriyeti'nin Uygur Türklerine yönelik politikaları oluşturdu.
Raporda, Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) Doğu Türkistan'da yürüttüğü politikalar "sistematik, devam eden ve ağır" dini özgürlük ihlalleri olarak tanımlandı. Çin'in yeniden Ülke Özel İlgi Alanı (Country of Particular Concern - CPC) statüsüne alınması tavsiye edilirken; kitlesel gözaltı kampları, zorla asimilasyon (sinizasyon/Çinlileştirme politikaları), İslami dini mekanların yıkımı, zorla çalıştırma ve kültürel yok etme çabalarının hız kesmeden sürdüğü vurgulandı.
USCIRF, Çin yönetiminin tüm bu insan hakları ihlallerini örtbas etmek ve soykırımı inkar etmek amacıyla küresel çapta yoğun bir dezenformasyon kampanyası yürüttüğüne de dikkat çekti.
TAYLAND'DAN İADE EDİLEN 40 UYGUR'UN DURUMU
Raporun öne çıkan uluslararası kriz başlıklarından biri de sığınmacıların durumu oldu. Tayland'dan Çin'e iade edilen 40 Uygur erkeğin durumuna özel bir parantez açılan raporda, bu kişilerin Çin'de ciddi zulüm görme ve işkence riski taşıdığı belirtilerek, uluslararası hukukun temel prensiplerinden olan geri göndermeme (non-refoulement) ilkesinin açıkça ihlal edildiği ifade edildi.
ABD HÜKÜMETİNE 5 KRİTİK TAVSİYE
Komisyon, yaşanan ihlallere karşı ABD yönetimine ve Kongre'ye şu somut politika tavsiyelerinde bulundu:
Çin'in derhal yeniden Özel İlgi Gerektiren Ülke (CPC) olarak sınıflandırılması.
Çin'deki dini özgürlük ihlallerini belgeleyip dünyaya duyurmak için Radio Free Asia (Özgür Asya Radyosu) gibi yayın kuruluşlarına ek fon sağlanması.
ABD Adalet Bakanlığı'nın, Çinli yetkililerin ABD ve diğer ülkelerdeki muhaliflere yönelik "yurtdışı baskı (transnational repression)" eylemlerini soruşturması ve kovuşturması.
Dini zulümden kaçan sığınmacılara destek verecek ve koruma sağlayacak yeni yasaların çıkarılması.
Tedarik zincirlerindeki Uygur zorla çalıştırma uygulamalarını tamamen ortadan kaldırmak için ihracat ve ithalat kontrollerinin daha da sıkılaştırılması.
