Tütün Kullanımı Baş ve Boyun Kanserlerinin En Sinsi Nedeni
31 Mayıs Dünya Tütüne Hayır Günü’nde uzmanlar, tütün kullanımının yalnızca akciğere değil, baş ve boyun bölgesindeki dokulara da zarar verdiğini hatırlatıyor. Erken tanı zor, ancak geçmeyen ses kısıklığı, burun kanamaları ve boyun kitleleri hayati uyarılar olabilir.
Editor
TÜRKİYE GÜNLÜĞÜ / SAĞLIK
Dünya genelinde 31 Mayıs, tütünün insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekmek amacıyla “Dünya Tütüne Hayır Günü” olarak anılıyor. Tütün kullanımının zararları sıklıkla akciğer kanseriyle ilişkilendirilse de uzmanlara göre asıl tehlike daha da geniş bir alanda kendini gösteriyor. Baş ve boyun bölgesinde ortaya çıkan kanserler, tütünün etkilediği hayati alanlardan sadece biri.
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Bülent Evren Erkul, tütün ürünlerinin yalnızca akciğere değil, baş ve boyun bölgesindeki dokulara da ciddi zararlar verdiğine dikkat çekerek, bu tür kanserlerde erken tanının genellikle kaçırıldığını vurguladı. Erken evrede belirti vermeyen bu kanser türlerinin sessizce ilerlemesi, teşhisi geciktirerek tedavi sürecini zorlaştırıyor.
Geçmeyen Ses Kısıklığı Önemli Bir Uyarı
Baş ve boyun kanserlerinde belirtiler tümörün yerleştiği bölgeye göre değişiklik gösterse de bazı sinyaller hayati öneme sahip. Prof. Dr. Erkul, ses kısıklığı, ağız içinde iyileşmeyen yaralar, tekrarlayan burun kanamaları, burun tıkanıklığı, baş ve boyun bölgesinde şişlik gibi semptomlara karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor. “İnatçı ses kısıklığı, geçmeyen yaralar ya da fark edilen kitleler, zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini gösteren ciddi sinyallerdir” diyor.
Özellikle gırtlak ve ağız içi kanserlerinde bu tür belirtiler sıkça görülüyor. Burun içindeki tümörler ise burun tıkanıklığı ve kanamalarla kendini gösterebiliyor. Tümör ilerledikçe yüz, ağız ve boyun bölgesinde şekil değişiklikleri, ağrı ya da fonksiyon kayıpları gibi ciddi sorunlara neden olabiliyor.
Türkiye’de Erkeklerde Gırtlak, Kadınlarda Tiroit Kanseri Öne Çıkıyor
Baş ve boyun kanserlerinin erkeklerde kadınlara göre daha sık görüldüğünü söyleyen Prof. Dr. Erkul, bu farklılığın genetik faktörler kadar çevresel etkenlerle de ilişkili olduğunu belirtiyor. Türkiye’de erkeklerde en sık gırtlak, kadınlarda ise tiroit kanserine rastlandığını belirten Erkul, her iki cinsiyette de ikinci sırada ağız içi kanserlerinin geldiğini aktarıyor.
Bu tür kanserlerin çoğu 50 yaş ve üstü bireylerde görülse de, Prof. Dr. Erkul, erken yaşlarda da tanı alan hastaların olduğunu, hatta çocuklarda bile nadiren de olsa sarkom, lenfoma ve bazı nadir tümörlerin ortaya çıkabildiğini ifade ediyor. Genetik yatkınlık, mutasyonlar ve çocuklukta alınan radyasyon tedavileri bu riskleri artıran faktörler arasında yer alıyor.
Tütünsüz Hayat, Kanserden Uzak Hayat
Baş ve boyun kanserlerinin önemli bir kısmının doğrudan tütün kullanımıyla ilişkili olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış durumda. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, bu kanser türleri dünya genelinde en sık görülen altıncı kanser grubu olarak öne çıkıyor. Bu nedenle tütün kullanımını azaltmak ya da tamamen bırakmak, yalnızca bireysel bir tercih değil, toplum sağlığı açısından da hayati bir adım.
Erken tanı için özel bir tarama yöntemi olmasa da sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıklarının benimsenmesi, tütün ürünlerinden uzak durulması ve vücudun verdiği küçük sinyallerin dikkate alınması, kanserle mücadelede en güçlü savunma hattını oluşturuyor.
Her yıl 31 Mayıs’ta gündeme gelen “Tütüne Hayır Günü”, bu farkındalığı artırmak için önemli bir fırsat sunarken, bireylerin bilinçli tercihler yapmasının kanser istatistiklerini ciddi ölçüde değiştirebileceği bir kez daha hatırlatılıyor.
